السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
448
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
عقيق از معادن به شمار مىرود ( - - ) معدن ) و با شرايطى خمس در آن واجب است 4 ( - - ) خمس ) . بيع سلم در جواهرآلاتى همچون عقيق و ياقوت كه به عنوان زيور استفاده مىشوند ، صحيح نيست ؛ زيرا تعيين آن با ذكر اوصافى كه بر طرف كنندهء جهالت باشد امكان پذير نيست 5 ( - - ) بيع سلف ) . عقيق به معناى دوم نام وادىاى است به فاصلهء 94 كيلومترى شرق مكه و از آن در باب حج نام بردهاند . عقيق ميقات كسانى است كه از راه عراق و نجد به مكه مىروند . اوايل اين وادى از طرف عراق ، مَسلَخ ( مسلح ) ، اواسط آن ، غَمره و اواخرش ذات عِرق نام دارد . با فضيلتترين مكان آن براى احرام بستن ، مسلخ و پس از آن ، غمره مىباشد 6 ( - - ) ميقات ) . عقيقه عَقيقه : حيوانى كه براى نوزاد قربانى كنند . عقيقه در اصل به معناى پاره كردن و بريدن آمده است ؛ از اين رو ، به موى سر نوزاد پس از ولادت از اين جهت كه تراشيده مىشود عقيقه گويند و اطلاق آن به حيوانى كه براى نوزاد قربانى مىشود ، از آن رو است كه حلقوم آن شكافته و بريده مىشود . 1 از احكام آن در باب نكاح سخن گفتهاند . حكم تكليفى : بنابر قول مشهور ، عقيقه كردن مستحب مؤكد است . 2 برخى قدما قائل به وجوب آن شدهاند . 3 صدقه دادن بهاى عقيقه كفايت از عقيقه نمىكند ؛ از اين رو ، در صورت ناتوانى از عقيقه كردن ، تا زمان تمكّن آن را به تأخير مىاندازند . 4 چنانچه ولىّ كودك براى او عقيقه نكند يا خود فرد در آن شك داشته باشد ، پس از بلوغ مستحب است براى خود عقيقه كند ، 5 و در صورتى كه خود نيز عقيقه نكند ، مستحب است پس از مرگش قربانى كنند . 6
--> ( 1 ) . وسائل الشيعة 5 / 88 * ( 2 ) . الكافى ( كلينى ) 6 / 470 - 471 ؛ وسائل الشيعة 5 / 85 - 87 * ( 3 ) . كشف الغطاء 3 / 44 ؛ وسائل الشيعة 5 / 88 * ( 4 ) . البيان / 342 * ( 5 ) . المبسوط 2 / 188 ؛ تحرير الاحكام 2 / 415 * ( 6 ) . فوائد القواعد / 361 ؛ كشف الغطاء 4 / 539 - 540 ؛ ماوراء الفقه 2 / 242 .