عقد فاسد عقد فاسد : عقد فاقد اركان و شرايط . عقد فاسد در برابر عقد صحيح عبارت است از عقدى كه فاقد اركان عقد و يا شرايط صحّت باشد . اول ، مانند عقد صادر از ديوانه و دوم ، مانند عقد معاوضىاى كه عوض آن ماليت ندارد يا مجهول است . حكم : آثار عقد صحيح از نقل و انتقال و غير آن بر عقد فاسد مترتب نمىشود ؛ خواه دو طرف عقد به فساد معامله عالم باشند يا جاهل ( - - ) عقد ) . هر عقدى كه صحيح آن ضمان‌آور باشد ، مانند عقد لازم ، فاسد آن نيز ضمان‌آور خواهد بود . عكس آن نيز چنين است ؛ بدين معنا كه هر عقدى كه صحيح آن ضمان‌آور نباشد ، مانند عقود مجانى ، فاسد آن نيز ضمان‌آور نخواهد بود 1 ( - - ) قاعدهء مايضمن ) . عقد فضولى - - ) فضولى عقد لازم عقد لازم : مقابل عقد جايز . عقد لازم ، مقابل عقد جايز ، عقدى را گويند كه به اقتضاى ذاتش قابليت فسخ ندارد . 1 لزوم آن نيز يا از هر دو طرف ايجاب و قبول است ، مانند بيع و اجاره و يا تنها از يك طرف ، مانند رهن كه از طرف راهن ( گروگذار ) لازم است و از طرف مرتهن ( گروگيرنده ) جايز مىباشد . 2 مباحث تفصيلى عقد لازم به لحاظ دو طرف عقد [ متعاقدان ] ، صيغه و محل عقد و نيز تفاوت ميان آن و عقد جايز در عناوين مناسب آمده است . ( - - ) عقد ) ( - - ) عقد جايز ) عقد مجانى عقد مجانى : عقد بدون عوض . عقد مجانى يا غير معاوضى ، عقدى را گويند كه در آن عوض وجود ندارد ، مانند وقف خاص ، صدقه ، هبه ، وديعه ، عاريه ، وكالت ، سكنى ، حبس و وصيّت . 1

--> ( 1 ) . العناوين 2 / 458 . ( 1 ) . العناوين 2 / 44 * ( 2 ) . فقه الامام جعفرالصادق 3 / 16 .