السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
345
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
فراموش كردن بخشى از سوره يا تنگ بودن وقت براى اتمام سوره و يا وارد آمدن زيان و مانند آن كه بنابر قول به وجوب سوره ، عدول حتى پس از تجاوز از نصف جايز است ؛ 27 ليكن به قول مشهور ، عدول از سورهء توحيد و جحد مطلقا ، حتى پيش از رسيدن به نصف جايز نيست . 28 برخى آن را مكروه دانستهاند ، 29 مگر در عدول از دو سورهء ياد شده به سورهء جمعه و منافقين در ركعت اول و دوم نماز جمعه و نماز ظهر جمعه ؛ 30 هرچند در اينكه جواز عدول تا قبل از رسيدن به نصف سوره و يا قبل از گذشتن از نصف آن - بنابر اختلاف در مسئله - است يا مطلقا جايز مىباشد ، اختلاف است . قول نخست منسوب به مشهور و اكثر فقها است . 31 برخى جواز عدول را به خواندن يكى از دو سورهء ياد شده از روى فراموشى مشروط كردهاند . بنابر اين ، در صورت عمد ، عدول جايز نخواهدبود . 32 عدول از سورهء داراى سجدهء واجب ( - - ) عزائم ) در صورتى كه نماز گزار از روى سهو آن را قرائت كرده است ؛ قبل از رسيدن به آيهء سجده و نگذشتن از نصف سوره ، واجب است . همچنين است اگر از نصف گذشته ، ليكن به آيهء سجده نرسيده باشد . اما اگر پس از تلاوت آيه سجده متذكر شود آيا مىتواند به همان سوره بسنده كند يا واجب است به سورهاى ديگر عدول نمايد ؟ مسئله اختلافى است . 33 از تسبيح به حمد و بالعكس : آيا عدول از تسبيح به حمد و بالعكس در ركعت سوم و چهارم جايز است يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . 34 كشف خلاف بعد از عدول : چنانچه كسى به گمان اينكه عدولش صحيح است ، عدول كند و سپس خلاف آن روشن شود ، مثلا به گمان اينكه نماز ظهر را نخوانده ، از عصر به ظهر عدول كند و در اثنا متوجه شود كه ظهر را خوانده است ، جواز عدول مجدد وى به عصر ، محل اختلاف است . همچنين اگر پس از تمام شدن نماز معلوم شود ظهر را خوانده است ، در اينكه نماز خوانده شده ، عصر محسوب مىگردد يا نه ، اختلاف است . 35