السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

257

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

مظروف آن قابل جدا شدن از آن باشد ؛ از ظروفى باشد كه اعضاى خانواده به طور متعارف براى خوردن ، نوشيدن ، پختن ، شستن و مانند آن از آن استفاده مىكنند ؛ ته داشته باشد تا مظروف در آن قرار گيرد و نيز اطراف آن مقدارى بالا آمده باشد . 3 برخى ، بعضى ويژگيهاى ياد شده را نپذيرفته و مفهوم آنيه را گسترده‌تر از آن دانسته و گفته‌اند : قدر متيقن از معناى آنيه اين است كه آنيه به آلاتى گفته مىشود كه به لحاظ شأنى ساخته شده تا از آن ، هنگام نياز به عنوان ظرف نيز استفاده شود ؛ هرچند بالفعل براى اين جهت ساخته نشده باشد ، بلكه براى غرضى ديگر ساخته شده باشد . 4 برخى ديگر گفته‌اند : مفهوم آنيه از مفاهيم مجمل است ؛ از اين رو ، به قدر متيقن اكتفا مىشود و قدر متيقن از مفهوم آنيه ظرفى است كه براى خوردن يا نوشيدن ساخته شده است . صاحب اين ديدگاه در ادامه مىافزايد : بلكه ممكن است گفته شود : عنوان آنيه به ظرفى اختصاص دارد كه قابل استفاده براى نوشيدن باشد . 5 با توجه به تعاريف مختلف ، بعضى ظرفها طبق بعضى تعريفها خارج از عنوان آنيه و طبق بعضى تعريفهاى ديگر داخل در آن خواهد بود ؛ از اين رو ، كلمات فقها مختلف است ؛ برخى ، ظروفى را از آنيه بر شمرده و برخى ديگر آنها را خارج از آن دانسته‌اند . 6 از ظرف به معناى عام در باب تجارت تحت عنوان « اندار » ( كم كردن وزن ظرف ) در بيع بحث كرده‌اند ( - - ) اندار ) و از ظرف به معناى خاص كه به آن « آنيه » گفته مىشود و موضوع اين مقاله است در بابهاى طهارت ، زكات و اطعمه و اشربه سخن گفته‌اند . اقسام ظرف : ظرف به لحاظ ماده‌اى كه از آن ساخته مىشود سه گونه است : ساخته شده از طلا و نقره ؛ از پوست يا استخوان حيوانات و از غير مواد ياد شده . 7 هر يك از اين ظروف داراى احكامى است كه به آنها اشاره مىشود .