همچون كيفيت پرواز و داشتن چينه دان ، سنگدان و خار پشت پا مىباشد ؛ ليكن برخى به حرام گوشت بودن آن تصريح كرده‌اند . 1 در مقابل ، برخى معاصران گفته‌اند : بر حسب ظاهر شرايط حلّيت در آن وجود دارد و حلال است و يا حداقل حلّيت آن مشكوك مىباشد كه به استناد اصل اباحه ، حلال خواهد بود . 2 البته حكم به حلّيت در موارد مشكوك به استناد اصل اباحه ، مبتنى بر مقدم بودن اصل اباحه بر اصل عدم تذكيه است ، و گرنه بنابر قول به تقدم اصل عدم تذكيه بر اصل اباحه ، نسبت به پرندهء مشكوك اصل عدم تذكيه جارى مىشود و در نتيجه خوردن گوشت آن حلال نخواهد بود . ( - - ) پرنده ) طوفان - - ) باد طول طَوْل : توانايى مالى . واژهء « طَول » در قرآن كريم در خصوص ازدواج با كنيز به كار رفته است . 1 معناى لغوى آن زيادتى و فضل است ؛ ليكن مراد از آن در آيهء شريفه ، توانايى مالى است ؛ به گونه‌اى كه شخص بتواند از عهدهء پرداخت مهر زن آزاد و يا علاوه بر آن ، نفقهء او - بنابر اختلاف ديدگاهها - برآيد . 2 از احكام آن در باب نكاح سخن گفته‌اند . بدون شك ، مرد آزادى كه از نظر مالى ناتوان از ازدواج با زن آزاد است ، چنانچه بر اثر ازدواج نكردن بيم وقوع در حرام داشته باشد ، مىتواند با كنيز ازدواج كند ؛ هرچند صبر پيشه كردن - تا زمانى كه خداوند گشايشى در كار او ايجاد كند - افضل است . 3 در فرض فقدان يكى از دو شرط ياد شده ( ناتوانى مالى و بيم وقوع در حرام ) در مسئله سه ديدگاه مطرح است : حرمت ازدواج با كنيز مطلقا ؛ جواز توأم با كراهت آن مطلقا و حرمت آن به شرط داشتن همسر آزاد . قول نخست ، مشهور ميان قدما و

--> ( 1 ) . النور الساطع 2 / 249 ؛ كلمة التقوى 6 / 339 * ( 2 ) . ماوراء الفقه 7 / 91 .