السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
189
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
و برابر يك بيست و چهارم درهم شرعى ( - - ) درهم ) است . بنابر اين ، يك درهم شرعى معادل 24 طسوج خواهد بود ؛ چنان كه هر دانق ( - - ) دانق ) برابر چهار طسوج ( هشت دانهء جو ) است . 1 طعام - - ) خوردنى طعم - - ) مزه طعمه طُعمه : يك ششم اصل تركه . طعمه در لغت به معناى غذايى كه خورده مىشود و نيز به معناى شبيه روزى ( آنچه از غنيمت و مانند آن نصيب انسان مىگردد ) و هبه آمده است ؛ 1 ليكن در اصطلاح عبارت است از يك ششم اصل تركه ، كه به جد و جدهء ميّت داده مىشود . 2 از احكام آن در باب ارث سخن گفتهاند . به قول مشهور ، اجداد ميّت با وجود پدر و مادر او ارث نمىبرند . بر اين قول ادعاى اجماع شده است ؛ 3 ليكن بر والدين ميّت دادن طعمه به پدر و مادرشان ( جد و جدّهء ميّت ) استحباب دارد . 4 از برخى قدما نقل شده است در صورتى كه وارثان ميّت ، پدر و مادر و يك دختر باشند ، جد نيز زنده باشد ، نصف تركه به دختر ، دو ششم به پدر و مادر و يك ششم به جدّ ميّت به ارث مىرسد . 5 آيا استحباب طعمه به جد و جدهء پدرى ميّت اختصاص دارد يا شامل جد و جدهء مادرى او نيز مىشود ؟ مشهور قول دوم است . 6 برخى قدما قائل به قول نخست شدهاند . 7 استحباب دادن طعمه مشروط به بيشتر بودن سهم پدر و مادر ميّت از يك ششم ( سهم مقررشان ) است . بنابر اين ، چنانچه سهم هر دو يا يكى از آنان بيش از يك ششم نباشد ، دادن طعمه بر ايشان مستحب نيست ، مانند اينكه وارثان ، پدر ، مادر و شوهر ميّت باشند و ميّت برادرى نداشته باشد . در اين فرض سهم پدر از يك ششم بيشتر نيست و در نتيجه دادن طعمه بر او مستحب نخواهد بود ؛
--> ( 1 ) . الاوزان و المقادير / 80 .