السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
190
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
چنان كه اگر وارثان ، پدر و مادر ميّت باشند و ميّت برادر نيز داشته باشد ، بر مادر دادن طعمه استحباب ندارد ؛ زيرا سهمش بيش از يك ششم نيست . 8 در مقدار زياده بر يك ششم اختلاف است كه آيا بايد مقدار زياده يك ششم يا بيشتر باشد و در صورت كمتر بودن آن از يك ششم ، طعمه مستحب نخواهد بود ، يا اينكه دادن طعمه مطلقا مستحب است ؛ هر چند مقدار اضافى كمتر از يك ششم باشد . 9 برخى مقدار طعمه را كمترين از يك ششم و زياده دانستهاند . بنابر اين ، اگر مقدار زيادى كمتر از يك ششم باشد ، همان مقدار به عنوان طعمه داده مىشود ؛ چنان كه در صورت افزون بودن از يك ششم ، تنها به اندازهء يك ششم داده مىشود نه بيشتر . 10 مقدار طعمه بنابر قول مشهور ، يك ششم از اصل تركه است . 11 از برخى قدما مقدار آن يك ششم از سهم فرزند ( پدر و مادر ميّت ) - نه از اصل مال - نقل شده است . 12 در صورت زنده بودن جد و جده ، طعمه مساوى ميان آنان تقسيم مىشود و در صورت زنده بودن يكى ، همهء طعمه به او مىرسد . 13 استحباب دادن طعمه به جد و جده مشروط به زنده بودن پدر و مادر ميّت است . بنابر اين ، اگر هر دو مرده باشند ، طعمه به جد داده نمىشود و چنانچه يكى از آن دو زنده باشد بر او مستحب است كه طعمه را به پدر و مادر خود بدهد . 14 طغيان طغيان : سركشى . از احكام آن در بابهاى صلات ، جهاد و نكاح سخن گفتهاند .
--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « طعم » * ( 2 ) . مختلف الشيعة 9 / 105 * ( 3 ) . جواهر الكلام 39 / 139 * ( 4 ) . مختلف الشيعة 9 / 105 * ( 5 ) . 106 * ( 6 ) . مستند الشيعة 19 / 248 * ( 7 ) . الكافى فى الفقه / 378 * ( 8 ) . جواهر الكلام 39 / 142 - 144 * ( 9 ) . الروضة البهية 8 / 122 - 123 ؛ مستند الشيعة 19 / 253 ؛ جواهر الكلام 39 / 146 * ( 10 ) . قواعد الاحكام 3 / 361 ؛ جواهر الكلام 39 / 146 - 147 * ( 11 ) . الروضة البهية 8 / 124 * ( 12 ) . مختلف الشيعة 9 / 105 * ( 13 ) . جواهر الكلام 39 / 142 - 143 * ( 14 ) . 144 .