السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
182
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
طبقه اول : پدر ، مادر ، فرزند و نوه با نبود فرزند . به قول مشهور ، نوه با وجود پدر و مادر ميّت ارث مىبرد . طبقهء دوم : پدر بزرگ و مادر بزرگ پدرى و مادرى هرچه بالا روند و نيز برادر و خواهر پدرى يا مادرى يا پدرى و مادرى و فرزندان آنان . طبقهء سوم : عمو ، عمّه ، دايى ، خاله و فرزندان آنان با نبود ايشان ، جز يك مورد كه پسر عموى پدرى و مادرى با عموى پدرى باهم باشند . در اين فرض ، عموزاده بر عمو مقدم است . از جمله وارثان اين طبقه در صورت نبود افراد ياد شده ، عمو ، عمّه ، دايى و خالهء پدر ميّت است 1 ( - - ) ارث ) . از طبقه به معناى دوم در باب حج سخن گفتهاند . آيا طواف در طبقهء فوقانى مسجد الحرام در فرض عدم امكان طواف در طبقهء اول ، كفايت مىكند ؟ ديدگاهها مختلف است . برخى آن را كافى دانستهاند . برخى ديگر با رعايت الاقرب فالاقرب قائل به كفايت آن شدهاند . در مقابل ، گروهى آن را صحيح ندانسته و نايب گرفتن براى طواف در طبقهء پايين را واجب دانستهاند . برخى در مسئله احتياط كرده و جمع ميان نايب گرفتن و طواف در طبقهء دوم را به احتياط لازم دانستهاند . برخى وجوب نيابت را منوط به احراز اينكه طبقه دوم بالاتر از كعبه است كردهاند و در فرض شك در آن ، احتياط را در جمع بين طواف از بالا و نايب گرفتن از پايين دانستهاند . 2 سعى در طبقه دوم يا زيرين مسعى در صورتى كه احراز شود بين دو كوه است و عنوان سعى بين صفا و مروه بر آن صادق باشد ، جايز است . 3 به قول برخى ، رمى جمره از طبقه دوم نيز جايز است . 4 برخى آن را خلاف احتياط دانستهاند . 5 طبقه به معناى سوم از اصطلاحات علم رجال است كه به مناسبت در فقه استدلالى مطرح شده است . چينش و سازمان دهى برخى كتابهاى رجالى بر اساس طبقات رجال حديث است .