السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

183

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

رجال برقى به عنوان قديمىترين كتاب رجالى موجود ، نگاشتهء احمدبن محمدبن خالد برقى ( م 274 يا 280 ه . ق ) راويان احاديث را طبقه بندى كرده و ابتدا اصحاب رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سپس اصحاب امير مؤمنان عليه السّلام و ساير امامان تا امام حسن عسكرى عليهم السّلام را به ترتيب ذكر كرده است . پس از برقى ، شيخ طوسى ( م 460 ه . ق ) در كتاب رجالى خويش به نام « رجال الشيخ » يا « الابواب » راويان را بر همين اساس طبقه بندى كرده است . 6 برخى ، طبقه بندى را از دوران خود شروع كرده ، مشايخ خود را طبقه اول و مشايخ مشايخ را طبقه دوم تا اصحاب پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله 31 طبقه ذكر كرده‌اند . چنان كه « طرائف المقال فى معرفة طبقات الرجال » نگاشتهء سيد على اصغر بروجردى ( م 1313 ه . ق ) اين گونه طبقه بندى كرده است . محمدجعفر بن محمدطاهرخراسانى ( م 1175 ) راويان را در هفت طبقه ذكر كرده است . وى طبقهء اول را اصحاب امام سجاد ، امام باقر و امام صادق عليهم السّلام قرار داده و طبقهء هفتم را اصحاب امام حسن عسكرى عليه السّلام و راويانى كه معاصر آنان بوده‌اند ، هرچند از آن حضرت روايت نكرده‌اند ، ذكر كرده است . او امثال شيخ كلينى ، على بن حسين بن بابويه و محمد بن حسن بن وليد ، مشايخ صدوق ، مفيد و شيخ طوسى را نيز به اين طبقه ملحق كرده است . 7 طبل طبل : ساز كوبه‌اى به شكل استوانه . بنابر آنچه از كلمات برخى فقها و لغويان استفاده مىشود ، طبل گونه‌هاى مختلفى دارد . نوعى از آن با انگشتان دست نواخته مىشود كه در فارسى به آن تنبك گويند و كاربرد آن مجالس لهو و لعب است .

--> ( 1 ) . جواهر الكلام 39 / 7 - 11 * ( 2 ) . مناسك حج ( مراجع ، چاپ 86 ) / 309 م 668 * ( 3 ) . 389 - 390 م 848 و 849 ؛ مهذب الاحكام 14 / 130 ؛ كتاب الحج ( شاهرودى ) 5 / 20 ؛ تفصيل الشريعة ( الحج ) 5 / 24 * ( 4 ) . مناسك حج ( مراجع ، چاپ 86 ) 472 م 995 * ( 5 ) . مجمع المسائل 1 / 498 * ( 6 ) . كليات فى علم الرجال / 68 - 71 * ( 7 ) . اكليل المنهج / 40 - 41 .