باشد نمىگويد كه حقيقت واجب الوجود كه مبدأ موجودات خارجيه و انيات حقيقيه و منشأ حقايق عينيه و هويات شخصيه است معنى عام وجود يا فردى از افراد اعتباريه و حصص اضافيهء آن مىباشد ، بلكه اين معنى عام و افراد اضافيه زايدند « 1 » بر كل در نزد كل بحسب عقل در نزد محققين و در خارج در نزد جمهور متكلمين . بلى صدر محققين « قدس سره » در مباحث علت و معلول از امور عامه اسفار اربعه گفته است كه : جماعتى از جهال متصوفه توهم نموده‌اند كه مفهوم وجود مطلق ، حقيقت واجب الوجود است ، و اين مذهب سخيفترين مذاهب و آراست و صاحب او بىسر و بىپا است ، و از سلك ارباب دانش و اصحاب بينش بيرونست . سبحان اللّه عقل شريف انسانى به اين پايه از پستى مىرسيده است كه از براى خود فعليت و شخصيت و هويت و انيت و موجوديت و اصالت ثابت كند و مبدأ حقايق متأصله عينيه را امر اعتبارى انتزاعى و معنى ابهامى عمومى بداند « عصمنا اللّه و اخواننا المؤمنين عن هذه الآراء الفاسدة و العقايد الباطلة به حق خاتم درجات النبوة و الولاية و آله حاوى مراتب القرب و العصمة » . تحقيق " عرشى " و تحقيق " ملكوتى " حق حقيق و مقتضاى براهين عقلية و معارف يقينيه در اين مسأله شريفه و لمعه لطيفه كه ركن ركين ، و اصل و اصيل مسايل الهيه و مطالب ربوبيه است ، مذهب و معتقد حكماء مشائين است ، و ليكن بنحو ادق و اتم از آنچه كه از ايشان شهرت يافته است . بيانش بنهجى كه رفع ظلمات شكوك و اوهام نمايد موقوفست بر تمهيد مقدمه‌يى و آن مقدمه اينست كه لفظ ماهيت بر دو معنى گفته مىشود ، يكى عامست ، و ديگرى خاص .

--> ( 1 ) - زيادتى وجود عام بحسب خارج به ظاهر با اعتباريت آن به آن معنى كه والد علامه « قدس سره » بيان فرموده‌اند منافى است ، لكن منظور از زياد بودن وجود اتصاف بحسب خارج است و اتصاف مستلزم خارجيت صفت نيست ، چنان كه در معقولات ثانيه كه در فن كلى استعمال مىشود به اين نهج است و چون اين قسم از زيادتى نيز مستلزم تقرر ماهيت است بحسب خارج قبل از وجود زيرا كه منشأ انتزاع شىء در هرظرف البته مقدم بر آن شىء است لهذا محققين نفى اين قسم از زيادتى نيز نموده‌اند و وجود را بحسب عقل بر ماهيت زايد دانسته‌اند متفطن باش ، على الطهرانى عفى عنه .