اجازه‌اى را به نگارنده نداده است و جز اصلاح بعضى از اغلاط فاحش ادبى تصرفى در تقريرات نكردم . در نظر داشتم كه برخى كاستىهاى علمى مقرّر را در پاورقى متذكر شوم . قسمتى از اين مهم انجام شد ، اما به دو جهت از تكميل و درج اين حواشى صرف نظر شد ، يكى اينكه دريافتم كه حاصل كار كتابى مستقل است و در حاشيه صفحات محدود اين مجلد نمىگنجد ، ديگر آنكه انتشار اين مجلد و در نتيجه انتشار تمام مجموعه را به تأخير مىاندازد . اميدوارم در كتاب مستقل تحليل انتقادى آراء ابتكارى حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى كه بعد از انتشار اين مجموعه به اميد خدا منتشر خواهد شد ، به امهات اين مناقشات علمى اشاره كنم . عليرغم بعضى نواقص ، در اين تقريرات مطالب بكر و ارزشمند هم كم نيست . به هر حال ارزش علمى اين تقريرات مقول به تشكيك است ، از عبارات و اشاراتى در سطح بدايع تا توضيحات كم‌ارزش و پيش‌پا افتاده . متأسفانه آغاز و انجام اين تقريرات ساقط شده لذا نه نام مقرر مشخص است ، نه زمان القاى دروس و نه وقت كتابت تقرير . اين تقريرات قسمت اعظم فن اول ( فى الربوبيات ) را در بر مىگيرد . از فن دوم ( فى المعاد ) چيزى به جا نمانده است . اين تقريرات در قالب 664 تعليقه از فصل چهارم مقالهء اولى تا فصل شانزدهم مقالهء سوم را در بر مىگيرد ( مطالب مربوط به صفحهء 30 تا 207 المبدء و المعاد چاپى ) . مسائل موردبحث در تقريرات در اين تقريرات مسائل زير از الهيات بالمعنى الاخص مورد بحث قرار گرفته است : 1 - اينكه انيّت واجب ماهيت اوست ، 2 - كنه واجب تعالى براى بشر غير معلوم است ، 3 - بساطت واجب تعالى ، 4 - واجب الوجود فاقد فصل است ، 5 - نفى كثرت عدديه از واجب تعالى ، 6 - واجب الوجود نمىتواند حقيقت نوعيه باشد ، 7 - نفى شريك از واجب الوجود ، 8 - خداوند عالم واحد است و در ايجاد شريكى ندارد ، 9 - واجب است كه صفات خداوند تعالى عين ذات او باشد ، 10 - علم خداوند به ذاتش ، 11 - علم خداوند به ما سواى ذات ، 12 - ابتهاج ذاتى خداوند ، 13 - محبت خداوند به خلق ، 14 - افعال خداوند تعالى ، 15 - بحث در اجسام سفليهء عنصريه ، 16 - انقطاع ابعاد و انتهاء اجرام ، 17 - بيان محدد الجهات ، 18 - سبب حدوث حركة ، 19 - آسمان حيوان است ، 20 - آسمان انسان كبير است ، 21 - محرك آسمان