آنچنانكه ميرزاى آشتيانى نيز به فراگيرى شرح الهداية الاثيرية ملاصدرا نزد وى اشتغال داشته است « 1 » ، آقا على كه در كنار تدريس معقول به تدريس فقه استدلالى نيز اشتغال داشته در تعليقات الشواهد الربوبية در دو مورد به آراى اصولى خود اشاره كرده است ، يكى در تعليقهء شماره 10 « و من هنا ظهر ما اخترناه من جواز اجتماع الامر و النهى » و ديگرى در حاشيهء تعليقهء شمارهء 20 « و من هنا يظهر بطلان مذهب صاحب المعالم قدس سره فى المشترك اذا اخذ قيد الوحدة و جعله به شرط شىء . . . » به هر حال تنها اثر بجامانده از آقا على در منقول تعليقه بر رسالهء فوق الذكر ميرزا حسن آشتيانى است . آقا على مضامين اين رساله را خدمت ميرزاى آشتيانى تلمذ كرده است . در نخستين تعليقه « هكذا سمعت منه دام ظله » به چشم مىخورد . اين تعليقات 96 مورد و اكثر آنها مختصرند . نسخهء اصلى اين تعليقات به خط آقا على نزد نوهء ايشان است . « 2 » واضح است كه تبحر ويژه آقا على در فقه و اصول نيست ، اما تأمل در همين تعليقات مختصر نشان مىدهد كه در اين وادى نيز مطلع است . از آنجا كه « رسالة القواعد الفقهية » ميرزا حسن آشتيانى تاكنون منتشر نشده است ، متن آن را در صدر و تعليقات آقا على را در ذيل درج كرديم . 11 - تقريرات المبدء و المعاد المبدء و المعاد از نخستين نگارشهاى فلسفى صدر المتألهين شيرازى است . حكيم مؤسس اين كتاب را در حوزهء علميهء تهران تدريس كرده است . تقرير اين دروس در ضمن « قوله كذا » گاهى به عربى و زمانى به فارسى توسط يكى از شاگردان وى به رشتهء تحرير در آمده است . نگارش عربى مقرر متوسط و نگارش فارسى وى ضعيف است . خط نسخه بد و گاهى ناخواناست . اين تقريرات توسط مقرر بازبينى شده و در موارد متعددى حواشى به آن نوشته شده يا افتادگىهاى متن در حاشيه جبران شده است . در برخى موارد احساس مىشود كه محتواى فلسفى مطلب درست تلقى يا گزارش نشده است . به هر حال تقريرات المبدء و المعاد نيازمند ويرايش ادبى و از آن مهمتر محتاج ويرايش علمى است . اما رعايت امانت چنين

--> ( 1 ) . سيد جلال الدين آشتيانى ، مقدمه الشواهد الربوبية . ( 2 ) . از آقاى سيد ابراهيم اشك شيرين كه عكس اين نسخه را در اختيارم گذاشتند صميمانه سپاسگزارم .