شده كه اين رساله از رسائل « آقا على مدرّس دام ظلّه » است . از اين نسخهء بدخط با علامت « س » ياد كرده‌ايم . دوّم : مجموعهء خطى شمارهء 918 كتابخانهء مدرسه مروى تهران . تاريخ كتابت و نام كاتب رساله مشخص نيست . در آغاز و انجام آن اشاره‌اى به اين كه رساله متعلق به آقا على است ديده نمىشود . در همين مجموعه ، رسالة فى العلة و المعلول از آقا على با تاريخ كتابت 1298 ه . ق درج شده است . از اين نسخه با علامت « م » ياد كرديم . نقص انتهاى نسخهء پيشين را با اين نسخه جبران كرديم . چون هيچيك از اين دو نسخه بر ديگر رجحانى نداشت ، متن رساله براساس هر دو نسخه تصحيح انتقادى شده است . اين رساله تاكنون مطلقا منتشر نشده است و براى نخستين بار در اين مجموعه به زيور طبع آراسته مىشود . 2 - آقا على در ديگر آثار خود از جمله رسالهء سرگذشت ، از اين رساله ياد نكرده ، بعلاوه در مجموعه‌هاى كتابشناسى از قبيل الذريعة نيز به اين رساله اشاره‌اى نشده است . در هيچيك از دو نسخهء آن نيز عنوان خاصى براى آن تعيين نشده است . در سطور آغازين آن آمده است كه اين رساله « در بيان معنى مرشد و هادى و اثبات وجود او » است . مىتوان رساله را به همين نام ناميد . با توجه به اين كه در اواسط رساله ، در مراتب سلوك و مراحل وجود بحث از حقيقت محمّديه به ميان مىآيد ، تبركّا عنوان « رساله حقيقت محمديه » را براى آن برگزيديم . 3 - در اين رساله استناد به آيات و روايات بيش از آثار فلسفى خالص آقا على به چشم مىخورد ، در مواضعى مستقلا به تشريح برخى احاديث عالية المضامين پرداخته است . اما در سراسر رساله حتى يك بار به اقوال و آراء فلاسفه يا عرفا استناد نشده است . 4 - بر انتساب اين رساله به حكيم مؤسس ادلهء ذيل قابل اقامه است : اول : تصريح در آغاز نسخهء خطى « س » به اين كه اين رساله از رسائل آقا على مدرس است . دوّم : برخى از مباحث اين رساله در ديگر آثار آقا على عينا تكرار شده است ، به عنوان نمونه اركان اربعهء عرش الهى در بدايع الحكم و تعليقات الاسفار به همين سبك و سياق به چشم مىخورد . هكذا تفسير عرفانى حديث « كنت كنزا مخفيا » كه به تفصيل در