و جنس با هيولى را مورد بحث و تحليل قرار مىدهد . مسئلهء سيزدهم : يكى از مواضع اختلاف بين مشاء و اشراق در تشكيك در طبايع مرسله در اين است كه آيا ممكن است كه دو چيز كه به نفس ماهيت و جزء ماهيت و لواحق ماهيت مفترق نباشند تمايزشان به اختلاف مراتب ماهيت در كمال و نقص باشد يا ممكن نيست ؟ حكيم مؤسس پس از تحليل انتقادى دو برهان مشائين بر امتناع تشكيك در ذاتيات ، از مدعاى حكماى اشراق در اين زمينه به شيوهء صدر المتألهين و در تكميل مطالب وى دفاع مىكند . مسئلهء چهاردهم : عارض بر دو قسم است عارض وجود و عارض ماهيت . مقصود از اعتبار وجود در عروض ، مجرد مدخليت وجود بود ، خواه در عروض و حمل واسطه بود ، و خواه در ثبوت واسطه . عارض وجود عارضى بود كه بعد از تقرّر ماهيت به تقرّر وجودى ماهيت را عارض شود و عارض ماهيت عارضى بود كه ماهيت را پيش از تقرّر او تقرّرى بر مرتبهء تقرّر معقول نبود ، هر چند لازم و عارض ماهيت با ماهيت در وجود متّحد است . مسئلهء پانزدهم : جنس به نسبت با فصل از لوازم وجود بود ، و فصل به نسبت با جنس از عوارض ماهيت زيرا جنس بدون اعتبار فصل فاقد تحصل است ، از اينروست كه فصل مانند علت مفيدهء طبيعت جنس است و اين اقتضاء و عليت فصل از سنخ وجود است . لذا فصول حقيقى وجود يا مراتب وجود است . آنچه به اجمال گذشت برخى از مسائلى است كه در اين رسالهء شريفه مورد بحث واقع شده ، تحليل تمامى مسائل مطروحه در اين رساله و تحليل انتقادى هر يك از اين مسائل مجالى ديگر مىطلبد . 2 - رسالهء حقيقت محمّديّه 1 - از اين رساله دو نسخهء خطى در دست است : اوّل : مجموعهء خطى شمارهء 6459 كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار ( شهيد مطهرى ) صفحهء 348 - 364 . تاريخ كتابت 1297 ه . ق . متأسفانه پس از نگارش فهرست نسخ خطى كتابخانهء مدرسه ، برگهء آخر اين رساله مفقود شده است . در آغاز اين نسخه تصريح