حكايت كند و به آن متصف شود ، آنچنان كه در اضافات و سلبيات منتزعه چنين است . گونه سوم : اتحادى . صفت با موصوف جز در ظرف تحليل عقل مباينتى ندارد ، مانند حمل ذاتيات اشياء بر همان اشياء . حمل وجود بر اشياء از اين قبيل است . وجود با ماهيت متحد است و از آن منفك نمىشود . البته وضوح اين مطلب بنابر اصالت وجود است ، اما بنابر اصالت ماهيت مسئله محتاج توضيح است . ثبوت چيزى براى چيز ديگرى ، تنها ثبوت موصوف را در ظرف اتصاف مىطلبد . اما مقتضى ثبوت صفت در آن ظرف نيست ، اگرچه بعضى صفات به وجودى مغاير وجود موصوف موجودند . مدرس طهرانى در اين باره با ميرداماد همداستان است و رأى سيد سند را در اين زمينه نادرست مىشمارد . اصل دوم : عارض دوگونه است : اول ، عارض وجود مانند عروض سفيدى بر جسم ، فوقيت براى آسمان در خارج ، و كليت و نوعيت براى انسان . دوم : عارض ماهيت ، مانند عروض فصل براى جنس و تشخص براى نوع . حكيم مؤسس در اين زمينه با صدر المتألهين موافق است و رأى مؤسس حكمت متعاليه را تعميق كرده بر آن براهين تازه‌اى اقامه كرده است ، بويژه برهان ابتكارى او در اينكه اعراض تابع وجود موضوع‌هاى خود هستند . ابتكارات حكيم مؤسس در مسألهء حمل از زمان نگارش مورد عنايت و توجه فلاسفه واقع شده است . بىشك پس از رأى تازه صدر المتألهين در باب تقسيم حمل به شايع صناعى و اولى ذاتى ، آراء مدرس طهرانى مهمترين و قوىترين نظريات ارائه شده در باب حمل در حوزهء فلسفهء اسلامى است . اهميت آراء حكيم مؤسس در باب حمل به حدى است كه بدون رجوع به اين آراء هر بحثى در بحث حمل ناقص و ابتر خواهد بود . ما در اين مقدمه به اقتضاى مقام به گزارش اجمالى از مفاد اين رسالهء شريفه اكتفا كرديم ، تحليل انتقادى آراء ابتكارى حكيم مؤسس در باب حمل را در كتابى مستقل همراه با تحليل ديگر آراء جديد آقا على مطرح كرده‌ايم . 5 . تعليقات الشواهد الربوبية « الشواهد الربوبية فى المناهج السلوكية » حاوى خلاصهء آراء صدر المتألهين در حكمت متعاليه است . ملاصدرا اين كتاب را بعد از المبدء و المعاد و شرح الهداية الاثيرية و