مهمترين آثار : بدايع الحكم ، تعليقات الاسفار ، رسالة سبيل الرشاد فى اثبات المعاد ، رسالة فى مباحث الحمل ، رسالة فى الوجود الرابط ، تعليقات الشوارق . مهمترين ابتكارات فلسفى ؛ رأى تازه يا تقرير جديد در مباحث : معاد جسمانى ، اعتبارات ماهيت ، حمل ، وجود رابط ، علم ، معقولات ثانيهء فلسفيه ، حركت جوهرى و موضوع آن ، عوارض ذاتى در بحث موضوع علم ، اصالت وجود ، بساطت وجود ، تشكيك وجود ، وجود صرف بودن نفس و ما فوق آن ، اتحاد وجودى اعراض با موضوعات ، اتميت نظام عالم امكان ، حركت روح در آخرت ، اتحاد قوس صعودى با قوس نزولى . امتيازات فلسفى : 1 - صاحب ابتكار در چندين مسئله فلسفى و براهين و تقريرات تازه در بيش از ده مسئله فلسفى . 2 - از چيره‌دست‌ترين شارحان آراء صدر المتألهين و مبانى حكمت متعاليه . 3 - بدايع الحكم پس از اسفار مهمترين كتاب حكمت متعاليه و از مهمترين كتب فلسفى به زبان فارسى است . 4 - اولين گام در فلسفهء مقايسه‌اى بيان تفكر شرق و غرب در ايران . جايگاه علمى : پس از صدر المتألهين ، به همراهى ملا على نورى ، حاج ملا هادى سبزوارى ، آقا محمد رضا قمشه‌اى يكى از پنج چهره شاخص حكمت متعاليه محسوب مىشود . بلكه از زاويه برهانى پس از ملا صدرا مهمترين فيلسوف پنج قرن اخير جهان اسلام است . رسائل عربى و تعليقات فلسفى جلد اوّل مجموعه مصنفات حكيم مؤسس يك سره به تعليقات اسفار اختصاص يافت . طبيعى است كه جلد دوّم را با رسائل اسفارى كه تعليقات بلند برآمده از اين « كتاب مستطاب » « 1 » هستند ، آغاز كنيم ؛ يعنى « رسالة فى التوحيد » و « رسالة سبيل الرشاد فى اثبات المعاد » . فارغ از ترتيب مواضع اين دو تعليقه در اسفار ، شروع اين جلد را با مباحث مبدء و

--> ( 1 ) . آقا على غالبا از اسفار با اين تعبير در آثار خود ياد كرده است .