معاد مغتنم دانستيم . « رسالة فى الوجود الرابط » و « رسالة فى مباحث الحمل » دو رسالهء ديگر فلسفى حكيم مؤسس را در دنبال آورديم . فارغ از اين چهار رسالهء فلسفى عربى ، دو تعليقهء بلند « فى العلّة و المعلول » و « فى طريقة الصديقين » را در ضمن جلد اوّل و در قالب تعليقه ذكر كرديم ، چرا كه نه در بيان آقا على و نه در كلمات شاگردانش عنوان رساله را نيافته بودند ، اگرچه چنين صلاحيتى را داشتند . تعليقهء « فى ان النفس كل القوى » نيز كوتاه‌تر از آن بود كه نام رساله به خود بگيرد . رسائل باقيماندهء حكيم مؤسّس در فلسفه ( كه يا به زبان فارسى است ، يا حداقل بخشى از آن فارسى است ) به لحاظ اعتبار استناد در سطح رسائل اربعهء عربى نيستند ، لذا ترجيح داديم جلد دوم مجموعه مصنفات را با دو رسالهء اول كه به لحاظ كثرت نسخ خطى در ميان آثار حكيم مؤسس بىمانند هستند ، همراه با دو رسالهء اخير كه پس از بدايع الحكم و تعليقات الاسفار از مهمترين آثار مدرس طهرانى به حساب مىآيند ، آغاز كنيم . تمامى تعليقات آقا على بر كتب فلسفى در اين مجلد گردآورى شده است . شرح اسرار الآيات ملا صدرا از مقدمه فراتر نرفته و تقريظ مفاتيح الغيب نيز در عداد اين تعليقات قرار نمىگيرند . اين تعليقات فلسفى را به چهار صنف تقسيم كرديم . صنف اوّل به تعليقات آثار صدر المتألهين اختصاص يافت ، در صنف دوّم تعليقات آثار فياض لاهيجى آمده است . تعليقات شوارق الالهام مفصل‌ترين اثر اين جلد در اين صنف قرار دارد . در صنف سوّم تعليقات آثار والد مكرم آقا على ، مدرس زنوزى گرد آمده ، تعليقات لمعات الهيه تنها اثر فارسى اين مجلد است . و بالاخره صنف چهارم به دو تعليقه مختصر آقا على اختصاص يافته است . به استثناى تعليقات الشواهد الربوبية و تعليقات شوارق الالهام ، نسخهء اصل ديگر تعليقات به خط حكيم مؤسس در دست است و اين نكته به اعتبار آثار اين مجلد مىافزايد . در دنبال ، مشخصات و محتواى هر يك از چهارده اثر اين مجلد را به تفكيك مورد بررسى قرار مىدهيم : 1 . رسالة فى التوحيد ديگر عناوين ديگر اين رساله عبارتند از « رسالة فى مسئلة التوحيد » ، « الرسالة التوحيدية » و « رسالة توحيدية » . از اين رساله شش نسخهء خطى به شرح ذيل شناسايى كرده‌ايم :