آقا على مدرس زنوزى طهرانى (مدرس) (حكيم مؤسس)
83
مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى (فارسى)
به بعضى اشارات استاد آشتيانى در آثارشان در مورد تعليقات اسفار و تعليقات الشواهد الربوبية اين احتمال مطرح است كه تعليقات آقا على افزون از آن باشد كه من به آن دست يافتهام . متأسفانه استاد آشتيانى در مكتوبات گذشته خود در اين زمينه مستندى ذكر نكردهاند و اكنون نيز با گذشت نزديك به سه دهه از آن زمان ، افزون بر همان مطالب مكتوب ، چيزى به خاطر نياوردند . ما در جاى خود در ضمن بحث جزئى از هر اثر به تمامى آنچه در زمينه آن اثر گفته يا نوشته شده باشد به تفصيل اشاره خواهيم كرد . اميدوارم آثار آقا على بيش از آن باشد كه من يافتهام ، بويژه آثار مفقود ايشان پيدا شود و با تكميل اين مجموعه بخشى از حقوق اين حكيم الهى بر طالبان فلسفه ادا شود . 4 . نحوهء تقسيم آثار آقا على در مجلدات مجموعه مصنفات از بيست و هشت اثر بدست آمده از حكيم مؤسس انتساب بيست و پنج اثر به وى قطعى است . سه اثر تقريرات المبدء و المعاد ، و دو رسالهء مختصر وحدت وجود صوفيه و فوائد به احتمال ، از آثار آقا على است . دربارهء وجه انتساب هر اثر به حكيم مؤسّس در مقدّمهء هر جلد به تفصيل بحث خواهد شد . در تقسيمبندى مجلدّات ، همسانى تقريبى حجم مجلدات با يكديگر ، نظم فى الجمله موضوعى ، نوع اثر ( رسالهء مستقل ، تعليقه ) ، زبان اثر و تقدم قلم آقا على بر مقرّرين در مجموع رعايت شده است . جلد اوّل را مستقلا به تعليقات اسفار - بزرگترين اثر آقا على - اختصاص دادهايم . در جلد دوّم نخست رسائل فلسفى عربى را آوردهايم و بعد از آن كليهء تعليقات آقا على بر كتب فلسفى را درج كردهايم . جلد سوّم را به رسائل فارسى ، تعليقات نقلى ، تقريظات و مقدّمات ، تقريرات ، مناظرات و قطعات باقيمانده اختصاص دادهايم . بدايع الحكم مىتواند جلد چهارم مجموعه مصنفات باشد ، كه راقم سطور از آغاز با اطلاع از اينكه اين كتاب حداقل در سه جا مستقلا در دست تصحيح است از پرداختن به آن پرهيز كرد ، اكنون چند ماهى است كه خوشبختانه يكى از اين تصحيحات منتشر شده است . دو تصحيح ديگر بدايع نيز منتظر انتشارند . بههرحال مجموعه مصنفات آقا على چهار جلد است كه سه مجلد آن توسط راقم