معاصر همين كه نوبت به خودش مىرسد ، بدون اينكه اسم و نشانى خود را به تصريح بگويد با يك دنيا فروتنى و خضوع كه حقيقتا انسان را متأثر و متواضع مىسازد چنين مىنويسد « 1 » . « اين حقير ادراكى پست و ذهنى كند و سليقه‌اى معوج دارم و بسيار بليدم و در خدمت والد خود و ملا آقاى قزوينى و حاجى محمد جعفر و حاجى محمد ابراهيم و آقا سيد رضى و ميرزا محمد حسن نورى تلمذ نموده‌ام ولى سودى نبخشيد چون قبول ماده شرط است در افاضهء فيض » . 6 . حكماى معاصر مدرس طهرانى غير از سلسله اساتيد و شاگردان حكيم مؤسس تنى چند از حكماى معاصر وى نه در سلسله اساتيد او مىگنجند و نه از زمرهء شاگردان وى به حساب مىآيند كه مهمترين آنها عبارتند از : حاج ملا هادى سبزوارى ( م 1289 ) ، آقا محمد رضا قمشه‌اى ( م 1306 ) ، ميرزا ابو الحسن جلوه ( م 1314 ) « 2 » ، ميرزا حسين سبزوارى شاگرد حكيم سبزوارى ، مدرس مدرسه عبد الله خان در بازار بزازان تهران و استاد آخوند هيدجى و آقا ميرزا ابراهيم رياضى زنجانى . تعرّف ميرزا حسين رياضى بوده است . و مراد از حكماى اربعه تهران آقا على ، آقا محمد رضا ، ميرزا ابو الحسن و همين ميرزا حسين است . از تاريخ وفات او اطلاعى در دست نيست ، « 3 » امّا معاصر سه حكيم ياد شده است . با اينكه صيت شهرت حكيم سبزوارى در حكمت متعاليه قطعا به گوش آقا على و آقا محمد رضا رسيده است ، اما هيچيك براى استفاده از محضر وى به سبزوار نرفته‌اند و ظاهرا بهره‌مندى از اساتيد سبزوارى همچون ملا اسماعيل و سيد رضى آنان را از اين سفر بىنياز كرده بود . ظاهرا جلوه قصد عزيمت به سبزوار را داشته ، امّا در طهران رحل اقامت مىافكند . « 4 » مقايسه آثار آقا على و آقا محمد رضا با آثار حاج ملا هادى اثبات مىكند كه عليرغم اينكه حكيم سبزوارى نزديك دو دهه برايشان تقدم زمانى دارد ، اما عملا به لحاظ سلسله اساتيد هم طبقه هستند و به لحاظ مرتبهء علمى آنچنانكه به تفصيل خواهد آمد يا هم مرتبه‌اند ، يا اينكه در مواردى آقا على و

--> ( 1 ) . سيد محمد على جمال‌زاده ، مقالهء ميراث گوبينو ، مجلهء يغما ، شماره 154 ، ارديبهشت 1340 . ( 2 ) . براى آشنايى با شخصيت علمى آقا محمد رضا و ميرزاى جلوه رجوع كنيد به مقالات سيد مصطفى محقق داماد در مجلهء نامهء فرهنگستان علوم ، شمارهء 5 ، 6 و 7 . ( 3 ) . منوچهر صدوقى سها ، تاريخ حكما و عرفاى متأخر بر صدر المتألهين ، ص 40 ، 121 . ( 4 ) . مرتضى مطهرى ، خدمات متقابل اسلام و ايران ، مجموعهء آثار ، ج 14 ، ص 531 .