همان حاشيهء مشروح است و هر دو نيز در حاشيهء چاپ سنگى مشاعر در تهران چاپ شده است . « 1 » ملا احمد در اين حواشى از آراء استادش مصطفى الحكما آنچنانكه در مقدمهء نور البصائر تصريح كرده است فراوان نقل مىكند . 3 - لمعات قدسيه شرح چهل حديث به شيوهء عرفانى ، 1229 شيراز « 2 » . ملا احمد اردكانى ، شيرازى است نه يزدى . در انتهاى اين مجموعه از صفحه 533 تا 549 حواشى مشاعر با خطى شبيه به خط آقا على درج شده است . نام محشى مشاعر در اين نسخه ذكر نشده است . با عنايت به اينكه آقا على مدرس در بدايع الحكم در بحث بساطت حقيقت وجود از « فاضل بارع محقق و حكيم كامل مدقق ملا رضاى تبريزى رحمه الله در توضيح كلام صدر المتألهين در رساله مشاعر » « 3 » عبارتى را نقل كرده و مورد نقد قرار داده است . اين عبارت بعينه در اين حواشى مشاعر آمده است ، لذا مشخص شد كه اين حواشى متعلق به ملا رضا تبريزى از شاگردان ملا على نورى است . آخرين قسمت اين مجموعه خطى حواشى بر مقدمه و اوائل سفر اول اسفار ( از صفحه 550 تا 589 ) را شامل مىشود . ظاهرا از صفحه 566 تا آخر ( صفحهء 589 ) متن اين حواشى به خط آقا على مدرس است ( در مقايسه با ديگر خطوط قطعى آقا على ) . آقا على بر اين حواشى تعليقه زده است ، و براساس آخرين مورد اين تعليقات سه‌گانه يقين پيدا مىشود كه اين حواشى از آقا على نيست ، زيرا در اين تعليقه آقا على محتواى يكى از اين حواشى را به شعريات اشبه دانسته است . لذا با اين‌كه جملهء آخر اين حواشى با خطى شبيه خط آقا على آمده است « الى هيهنا تمت التعليقات التى علقناها على الفن الكلّى من الاسفار » و همين شباهت خطى باعث شده مرحوم حاج حسين آقا ملك در پايان اين نسخه نوشته است : « از تأليفات مرحوم مبرور يگانه دهر و وحيد عصر حبر الكامل و استاد الافاضل آقا على مدرس حكيم است يعنى تعليقاتى منحصر به فرد و ذى قيمت . . . » با اين همه متأسفانه اين حواشى با ديگر تعليقات قطعى آقا على بر همين مواضع اسفار نه يكى است و نه حتى با آنها سازگار است . مقايسه اين

--> ( 1 ) . چاپ سنگى مشاعر همراه با ترجمهء فارسى توسط غلامحسين آهنى در اصفهان 1340 و تهران 1361 منتشر شده است . ( 2 ) . الذريعه ، ج 18 ، ص 346 . ( 3 ) . بدايع الحكم ( تهران ، 1376 ) ، ص 261 .