آقا على مدرس زنوزى طهرانى (مدرس) (حكيم مؤسس)

102

مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى (فارسى)

حواشى با حواشى ملا رضاى تبريزى بر مشاعر در همين نسخه نشان مىدهد كه اين دو حاشيه به لحاظ محتوا سبك و سياق واحدى دارند و ظاهرا از قلم واحدى سرچشمه گرفته‌اند ، به عبارت ديگر به نظر راقم اين سطور به احتمال قوى اين حواشى ، حواشى ملا رضا تبريزى بر اسفار است . از اين نسخه با علامت اختصارى ( ل ) ياد كرده‌ايم . در اين نسخه بعد از دو نسخهء قبلى بيشترين تعليقات اسفار به خط آقا على آمده است . ضمنا همچنانكه گذشت اكثر قريب به اتفاق اين تعليقات بر حواشى ميرزا احمد اردكانى و سه تعليقه نيز بر حواشى ملا رضاى تبريزى است و تعليقه بر خود اسفار در آن كمتر به چشم مىخورد . ضمنا تعليقات اين نسخه منحصر به فرد است و با تعليقات ديگر مورد مشتركى ندارد . * نسخه چهارم : نسخهء خطى شماره 1707 كتابخانه مجلس شوراى اسلامى . متن اسفار به خط ملا عبد الله مدرس زنوزى والد حكيم مؤسس بر اين نسخه از اسفار حواشى ملا على نورى ، چند حاشيه از ملا عبد الله و نيز چهار حاشيه از آقا على مدرس با امضاى 110 عفى عنه بر سفر اول و سفر چهارم ديده مىشود . ظاهرا آقا على اين حواشى را هنگام تحصيل اسفار نگاشته است و متعلق به دوران جوانى آقا على است . ما از اين نسخه با علامت اختصارى ( مج ) ياد كرده‌ايم . * نسخه پنجم : نسخهء مرحوم فكور يزدى ( از مدرسين حوزه علميهء قم در اواخر قرن چهاردهم و از شاگردان اسفار مرحوم امام خمينى ) . در اسفار چاپ سنگى ( يك جلدى ) تعليقات آقا على توسط يكى از شاگردان مشترك آقا على و ميرزاى جلوه استنساخ شده است . نام كاتب و تاريخ كتابت مشخص نيست . اين تعليقات سفر اول تا موقف ثامن سفر ثالث را شامل مىشود . اين تعليقات خوش خط ، ريز و كم غلط است . به احتمال بسيارى قوى اين نسخه از روى نسخهء اول يعنى نسخهء اصل ( ن ) استنساخ شده است و در آن حدود پانزده تعليقهء توضيح عبارتى به آقا على نسبت داده شده كه در نسخهء اول يافت نشد . البته تعليقات فراوانى از نسخهء اصل در اين نسخه نقل شده است . در سفر اول تعليقاتى از ديگران از جمله ميرزا محمد حسن نورى ، ميرزا ابو الحسن جلوه ، مرتضى قلى رحمه الله ، مسيح حسنى ( از شاگردان ميرزاى جلوه ) و تعدادى حاشيهء بىامضا يا نقل توضيحى از ديگر كتب فلسفى به چشم مىخورد . اين نسخه در اختيار جناب شيخ محمد حسن احمدى فقيه