10 - وَ لَوْ دَلَّ 1 مَخْلُوقٌ 2 مَخْلُوقاً مِنْ نَفْسِهِ 3 عَلى مِثْلِ 4 الَّذِي دَلَلْتَ عَلَيْهِ عِبادَكَ مِنْكَ كانَ مَوْصُوفاً 5 بِالْإِحْسانِ 6 ، وَ مَنْعُوتاً 7 بِالِامْتِنانِ 8 ، وَ مَحْمُوداً 9 بِكُلِّ لِسانٍ ، فَلَكَ الْحَمْدُ ما وُجِدَ 10 فِي حَمْدِكَ مَذْهَبٌ 11 ، وَ ما بَقِيَ لِلْحَمْدِ لَفْظٌ تُحْمَدُ بِهِ ، وَ مَعْنىً يَنْصَرِفُ 12 إِلَيْهِ . لغت : 1 - راهنمائى كند ، 2 - آفريده‌اى ، 3 - از ناحيه خودش ، 4 - مانند ، 5 - تعريف شده ، ستايش شده ، 6 - به نيكىكردن ، 7 - معروف شده ، 8 - به مهربانى و دلسوزى كردن ، 9 - ستايش شونده ، 10 - يافته شود ، 11 - راهى ، 12 - برگردد . معنا : و اگر كسى از مخلوقات ديگرى را از ناحيه خودش راهنمايى مىكرد به مانند آنچه تو بندگانت را هدايت مىكنى ، در مقابل اين كارش به نيكى و احسان و به مهربانى و دلسوزى كننده شهرت مىيافت ، و به هر زبانى مورد ستايش قرار مىگرفت ، پس بنابراين تو شايسته‌ترى كه ستايش شوى و سپاس مخصوص توست كه ( اين همه در هدايت و راهنمائى بندگانت دلسوزى و مهربانيهاى بى شمارى را بدون ملاحظه انجام مىدهى ) تا زمانى كه در سپاست راهى يافته شود ، و تا هنگامى كه براى حمد و سپاس لفظى باشد كه تو به وسيله آن ستوده شوى ، و معنائى كه به حمد برگردد ، باقى باشد به شكلى كه بتوانيم تو را حمد و سپاس گوئيم . 11 - يا مَنْ تَحَمَّدَ 1 إِلى عِبادِهِ بِالْإِحْسانِ وَ الْفَضْلِ ، وَ غَمَرَهُمْ 2 بِالْمَنِّ 3 وَ الطَّوْلِ 4 ، ما أَفْشى 5 فِينا 6 نِعْمَتَكَ ، وَ أَسْبَغَ 7 عَلَيْنا مِنَّتَكَ ، وَ أَخَصَّنا 8 بِبِرِّكَ 9 ! هَدَيْتَنا لِدِينِكَ الَّذِي اصْطَفَيْتَ 10 ، وَ مِلَّتِكَ 11 الَّتِي ارْتَضَيْتَ 12 ، وَ سَبِيلِكَ الَّذِي سَهَّلْتَ 13 ، وَ بَصَّرْتَنا 14 الزُّلْفَةَ 15 لَدَيْكَ 16 وَ الْوُصُولَ 17 إِلى كَرامَتِكَ . لغت : 1 - به سپاس فراخواند ، 2 - آنها را پوشاند ، 3 - با دادن نعمت‌ها دلسوزى كردن ، 4 - نيكوئى طولانى ، 5 - چه آشكار است ، 6 - در مورد ما ، 7 - كامل كرد ، سرشار نمود ، 8 - به ما اختصاص دادى ،