وَلِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ » . « 1 » خداوند به آسمان و زمين فرمود ، با ميل و علاقمندى يا با اكراه به سوى من مىآييد ؟ آنها گفتند با ميل و علاقمندى مىآئيم . از اين آيه چند مسئله روشن مىشود : 1 - آسمان و زمين مورد خطاب قرار گرفتند ، پس قدرت درك و فهم سخن خدا را دارند ، 2 - آنها گفتند ، پس قدرت سخن گفتن هم دارند ، 3 - با علاقمندى مىآئيم ، شعور گزينش را دارا هستند . امام زين العابدين عليه السلام در زيارت امين اللَّه مىگويد : . . . محبوبَةً فى ارضِكَ و سَمائك ، مرا در زمين و آسمانت دوست داشتنى قرار بده ، و از اين جمله نورانى معلوم مىشود ، زمين و آسمان ، قدرت درك محبت و علاقمندى را دارا هستند ، كه حضرت در خواستهء خود آورده است اگر كسى ادعا كند ، كه اهل زمين و آسمان ، مراد است ، روشن است كه اين ادعا بى دليل است چون دست كشيدن از ظهور لفظ دليل مىخواهد . و صاحب رياض السالكين مىگويد : دليل عقلى و نقلى بر نفى اين موضوع وجود ندارد وقتى كه براى مورچه و يا مگس و يا زنبور حياتى هست چه مانعى دارد كه به اين اجرام و افلاك شريف هم حياتى باشد . البته به عقيده ما بر طبق آيات فوق و كلام حضرت ، و احاديث ديگر ترديدى در مورد موضوع مذكور وجود ندارد جز اينكه بگوئيم ما آن را نمىفهميم و اين صريح آيه قرآن است كه شما تسبيح آنها را نمىفهميد . [ و عدم الوجدان لا تدل على عدم الوجود ] نفهميدن ما انسان‌ها دليل بر نبودن حقيقتى نمىشود .

--> ( 1 ) . فصلت ، آيهء 11 .