خداوند مربوط است كه بدون هيچ شرطى و يا زمينه سازى از ناحيه انسان‌ها و يا موجودات ديگر ، روزى در اختيار آنها قرار مىگيرد و يا اينكه دربارهء رسيدن ارزاقشان شروطى مشخص گرديده است ! ؟ خلاصه جواب اين است كه رزق دو صورت دارد ، چنانچه در حديثى از حضرت امام صادق عليه السلام نقل گرديده است كه مىفرمايد : الرّزق مَقسومٌ على ضربين ؛ احدهما ، و اصل الى صاحِبه و ان لم يطلبه والآخر مُعَلّقٌ بطلبه ، فالّذى قسّم للعبد على كل حال آتيهِ وَ ان لَم يَسَعَ له ، والَّذى قُسِّمَ لَهُ بِالسَّعْى فَينبَغى ان يَلْتَمِسَهُ مِن وُجوهه و هو ما احَلُه اللَّهُ دون غيره . . . « 1 » رزق مقسوم بر دو قسم است : 1 - رزقى كه به صاحبش خواهد رسيد اگرچه هيچ تلاشى در موردش نكرده باشد ، 2 - رزقى كه به تلاش مرزوق وابسته است ، پس رزقى كه براى بنده معين گشته بدون هيچ شرطى به وى خواهد رسيد اگرچه در موردش هيچ كوششى ننموده باشد و رزقى كه به تلاش و زحمت كشيدنش مشروط گرديده ، سزاوار است از طريق مناسبش ، كه همان رعايت حلال و حرام است ، مورد تعقيب واقع شود و اگر از راه حرام رزق را جستجو نمايد همان را به جاى رزق حلالش به دست مىآورد و به همين كارش محاسبه و محاكمه مىشود و در دعاى اول صحيفه هم به اين موضوع اشاره شده ، كه رزق مقسوم است كمتر و زيادتر شدنش به دست خداوندست يعنى مسئله رزق در حوزهء حاكميت الهيست و كسى جز خدا در توسعه و يا محدوديت آن مؤثر نمىباشد و از همين جمله‌ها مشخص مىگردد كه رزق با اينكه مقسوم و معلوم گرديده است با اين وصف زياد و كمتر شدنش نيز در اختيار خداست و در قرآن هم به اين موضوع اشاره شده است « وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَّهُ مَخْرَجاً وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَايَحْتَسِبُ » . « 2 » هر كس تقواى الهى را در زندگى پيشه خود سازد خداوند برايش محل خروج از

--> ( 1 ) . منهاج البراعه ، ج 6 ، ص 296 . ( 2 ) .