اين راه نيروهاى زيادى را از جنس خود و همچنين از انسان‌هاى پيرو خود ، به كار مىگيرد و هر لحظه با شيوه‌هاى گوناگون وارد ميدان مىشود و از نفس انسان‌ها كه پايگاه اصلى اوست بزرگترين استفاده را در گمراه ساختن آنها انجام مىدهد . حضرت على عليه السلام مىفرمايد : شيطان كل انسانٍ نَفْسُه « 1 » شيطان هر انسان نفس اوست چه اگر نفس در اختيار او قرار گيرد معناى حديث روشن مىشود . و در برابر چنين دشمن خطرناكى ، امكانات زيادى در ظاهر و باطن به انسان داده شده تا بتواند از همه توطئه‌ها و شيطنت‌هاى او آگاه گرديده و پرهيز نمايد . مانند ، عقل ، قلب ، فطرت پاك ، پيشوايان معصوم عليهم السلام ، كتب آسمانى ، اوامر و نواهى ، و . . . و اگر تنها در نواهى خداى متعال دقت شود ، همه انسانها را از كارهاى شيطان و محل ورودش آگاه مىكند ، و اگر اين مسئله خوب مورد توجه واقع گردد و خودمان را مقيد كنيم كه از نهى شده‌ها دست برداريم ، بدون هيچ ترديدى زمينه كامل پيروزى خود را در نبرد با او فراهم ساخته‌ايم ، با اينكه ممكن است كه او براى گمراه ساختن انسانها از مسير اوامر الهى هم وارد ميدان شود و اعمال نيك و خير را وسيله خود قرار دهد . مثلًا : در نماز ، روزه ، پرداخت وجوهات ، احترام به ديگران ، مداحى در مراسم عزادارى ائمه هدى عليه السلام ، رفتن به حج و زيارت قبور اهل بيت رحمه الله ، و . . . را ، به رياء و تظاهر آلوده كند ، ولى نبايد فراموش كرد كه مهم‌ترين كانال نفوذيش همان نهى شده‌هاى الهيست ، چه اگر همين‌ها را مراعات نمائيم بدون هيچ شك و ترديدى از توطئه‌هاى شيطان و يارانش در امان خواهيم بود . و چون شيوه كارش نا محدود است مانند : فساد ، حيله ، راه اندازى آرزوهاى طولانى و دراز ، مغرور ساختن به علم ، مقام ، ثروت و كارهاى محبوب خدا را در ذهن انسانها ناخوش و كارهاى خودش را ، با رنگ و روغن آراسته و خوشايند آنان ساختن و . . . . پس بايد هر لحظه از شرّ او به خدا پناهنده شويم .

--> ( 1 ) . ابن ابى الحديد ، ج 20 ، ص 342 .