به ما مرحمت كن ، و چيزهائى را كه فراموش نموده‌ايم بر ما نگهدار ، و ما را در مقام و رديف شايستگان و رتبه‌هاى مؤمنين قرار بده ، اى پروردگار جهانيان دعاى ما را اجابت فرما . پيامها و رازها : اول : شيطان چگونه موجوديست و كارش چيست ؟ دربارهء شيطان و كار و شيوه‌هايش ، خيلى مطالب در اين دعا آمده ، و خلاصه‌اش اين است كه او يك موجود متمرّد و نافرمانيست كه از روز آفرينش آدم عليه السلام ماهيت خودش را به طور كامل آشكار ساخت و با سجده نكردن از فرمان الهى سرپيچى نمود ، با اينكه اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد : مدت شش هزار سال عبادت خدا را كرده بود ، ولى به خاطر يك لحظه تكبر ، همه را از دست داد و مورد لعن خدا و بندگان صالحش واقع شد . « 1 » جنسيتش از آتش و از گروه اجنّه است كه از مخلوقات با شعور و مكلف مىباشند ، كه از حواس ظاهرى انسانها مخفى هستند ، و كلمه [ جنّ و يا اجنّه ] كه با [ جنين ] از يك ماده هستند به معناى موجود مستور و پنهان است و [ ابليس ] كه در قرآن و احاديث مطرح شده ، از اوصاف شيطانست ، كه به معناى نيرنگ كننده و حيله‌گر و ايجاد كنندهء شبهات و يا باطل را در لباس حق نشان مىدهد . شيطان از روزى كه گرفتار تكبّر گرديد و از رحمت الهى رانده شد ، خشم و ناراحتى خودش را اظهار نمود و براى گمراه ساختن فرزندان آدم عليه السلام وارد ميدان شد و به اينكارش سوگند ياد كرد [ لَأُغوينَّهُم اجمعين ] همه را وسوسه خواهم كرد ، و در

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، خ 192 ، قاصِعَة .