را به او الهام كرده است ، [ بايدها و نبايدها را به آن روشن ساخت ] رستگار شد كسى كه نفس خويش را پاكيزه كرد ، نوميد و تيره‌بخت گشت آنكه نفس خود را در پوشش معاصى قرار داد . بنابراين عامل اصلى در تعادل روان و يا نفس ، آلوده نشدن به گناه و معاصى است چه اگر آلودگى پيدا كند نا متعادل مىشود و در نوميدى و بدبختى قرار مىگيرد و راه درمان و معالجه‌اش فقط تزكيه است كه بايد از هر نوع آلودگىها پاكسازى شود . كلمه [ فُجُور ] كه از فَجَرَ به معناى شكستن حريمهاست كه شامل همه گناهان مىگردد ، و مقدم شدنش از تقوا در آيه ، شايد به خاطر اين باشد كه گرايش و ميل نفس به گناه و آلودگى ، بيش‌تر از پرهيزگاريست دريافت الهام الهى ، بالاترين امتياز و ارزش نفس و يا جان انسان را ، بر مخلوقات ديگر روشن مىسازد و همين مسئله ، گام اول در جهت آرام كردن و مهار نمودن آن است ، و بعد از آن به وسيله عقل ، و پيشوايان معصوم ، از درون و بيرون ، براى پاكيزگى و آلوده نشدنش به گناه و فساد برنامه‌ريزى كرده است ، تا اينكه نفس كه يك حقيقت بسيار مفيد و سودمند و مورد نياز وجود انسان است در تعادل واقع شود و اين موجود ناشناخته هستى به راز آفرينش خويش نائل گردد و ممكن است در اين جا سؤال شود ، آيا نفس الهام گيرنده همان روح دميده شده است و يا آن نفسى كه ، به بدىها ، وسوسه مىكند ؟ جواب : انسان داراى چندين نفس است ، لَوّامة ، مطمئنة ، امّارة ، و . . . و از قرينه قسم خوردن خدا ، به اين نفس معلوم مىشود ، كه مراد آن نفسى است كه ذات و نهاد او را تشكيل مىدهد ، كه در اصطلاح به آن [ جان ] مىگوييم . از طريق گفتارها و رفتارها فقط مىتوانيم وضعيت روان را روشن كنيم چون اين‌ها علائم و نشانه‌هاى باطن هستند و قرآن هم مىفرمايد : « قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى