تحقيق درباره اميه : خاندانى كه طايفه ابوسفيان و معاويه و . . . را تعريف مىكند ( بنى اميه ) است اميه كيست ؟ درباره شناخت افراد و وضعيت روحى و عقيدتى و طايفه‌اى آنان لازم است به اسناد و مدارك معتبرى كه در كتب تاريخ همراه با آيات و احاديث آمده مراجعه كنيم تا واقعت را در اختيار علاقمندان قرار دهيم چون در ميان قبايل عرب رسم بر اين بود كه پسران باشعور و زيرك را كه بعنوان برده بودند براى خود فرزند خوانده مىگرفتند و در ميان مردم اعلان مىنمودند كه فلانى از اين پس پسر من مىباشد تا جائى كه در زمان پيامبر اسلام ( ص ) هم ( زيد ) را كه جوان متدين و مومن بود بعنوان پسر خوانده آن حضرت مىدانستند . مطابق نقل‌هاى معتبر ( اميه ) از خاندان قريش و پسر ( عبدالشمس ) نمىباشد بلكه او غلام و برده رومى بود و چون تيزهوش و زرنگ بود وى او را پسر خود ساخت و در ميان مردم ( اميه بن عبدالشمس ) معروف شد و از احاديثى كه در ذيل آيه ( غُلِبَتِ الرّوُم ) از صادقين يعنى اهلبيت ( صلوات الله عليهم ) بيان شده اين موضوع روشن مىگردد . شيخ ميثم بحرانى ( ره ) مىگويد : از جمله علوم و اسرار اهلبيت ( صلوات الله عليهم ) كه به شيعيان رسيده است اينكه ( اميه ) كه جد خاندان بنى اميه از قريش نبوده است بلكه او برده رومى بود كه عبدالشمس پسر عبد مناف برادر هاشم او را پسر خود خواند كه بعنوان پسر او مشهور گرديد و آيه ( غلبت الروم ) در شان بنى اميه است و تاويل آن اين است كه بنى اميه كه همان روميان هستند بعد از مدتها غالب شدند ولى به زودى آنها هم مغلوب بنى عباس مىشوند . « 1 »

--> ( 1 ) - تفسير لاهيجى ، 3 / 540 .