أحمد أمين (مترجم:سيد غلامرضا سعيدى)
97
مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى)
سيّد در روسيه در چنين شرايطى كه سيّد احساس خطر كرد ، از او خواست كه ايران را ترك بگويد و به جاى ديگر برود و به همين دليل به طرف « سن پطرزبورگ » پايتخت آن روز « روسيه » عزيمت نمود و مدت سه سال ( از 1886 تا 1889 ) در روسيه اقامت داشت ، چرا به روسيه رفت ؟ و در آنجا چه كارى داشت ؟ معلومات درباره اين دوره از زندگى سيّد ، كم است و به احتمال قوى ، در روسيه دو نوع اشتغال داشت : 1 . توجّه به حال مسلمين . اين كشور كه تعداد نفوس آن ، در اين موقع تقريباً سى ميليون نفر بود و در دوران حكومت قيصرها ، نسبت به آنان بدرفتارى مىشد . بدين جهت تصور مىشود كه با رجال دولت تماس مىگرفت و مىكوشيد تا از ستمگرىها و تجاوزها نسبت به مسلمانان كاسته شود . چنين گفتهاند كه با قيصر روس ملاقات كرد و از او تقاضا نمود تا اجازه دهند « قرآن كريم » و بعضى كتابهاى دينى براى مسلمانان روسيه چاپ شود ، و اجازه داده شد .