كوشش‌هاى ديگر سيّد جمال‌الدين در پاريس در اثناى چهار سال اقامت سيّد در « پاريس » دو حادثه مهم روى داد : 1 . ارتباط وى با فيلسوف مشهور « ارنست رنان » و اعجاب هر يك از اين دو شخصيت نسبت به ديگرى و وارد شدن در معركهء راجع به اسلام و عرب ، گو اين‌كه اين معركه چندان گرم نبود ! و روزنامه معروف فرانسوى « ديبا » ميدان‌دار اين معركه شده بود . پروفسور رنان ، در « دانشگاه سوربن » كنفرانسى در اطراف سه نكته داده بود . بدين قرار : الف : اشتباه مورخين در اين‌كه گفته‌اند « علوم عرب » و « فنون عرب » و « تمدن عرب » و « فلسفه عرب » با اين‌كه اين‌ها بيشتر از آن‌كه نتيجه فعّاليّت ملّت عرب باشد ، محصول ملت‌هاى غير عرب است ، براى مثال مىتوان گفت : « تمدن » اكثر آن از نتايج فكر ايرانى و « فلسفه » ، بيشتر آن نتيجه فكر نصاراى نسطورى و بت‌پرستان حرانى است ! و فلاسفه‌اى از قبيل « الكندى » و « فارابى » و « ابن‌سينا » و « ابن