اصلاح نمىگردد و همچنين با سربه‌آسمان‌كشيدن كاخ‌ها و آپارتمان‌هايى كه در آنها خوشگذران‌هايى به عيش و نوش مىپردازند و يا توانگران خودكامه به‌سر مىبرند ، آباد نمىشود ، بلكه با كوشش پيگير كارگران و بهره‌مندى همه افراد توده از مواهب آن ، آباد و اصلاح مىگردد . اگر ملت از وضع اقتصادى و از هيئت حاكمه خود راضى نباشد ، على به‌شدت منع مىكند كه به‌زور از آنان « خراج » گرفته شود . زيرا اصول جامعه و قوانين انسانى و مقياس‌هاى اخلاقى ، همگى به‌طور قطع مىخواهند كه پرداخت ماليات از وضع نيكو و حالت گشايش باشد نه در وضع سختى و تنگدستى . و فرمانداران ، قبل از آنكه از مردم ماليات بگيرند ، بايد در بهترشدن وضع مردم بكوشند . على به مأموران ماليات مىگويد : « هرگز به‌خاطر ماليات ، لباس تابستانى و زمستانى مردم را نفروشيد و رزقى را كه مىخورند از آنها نگيريد ، و چهارپايى را كه با آن به كار مشغولند ، از دستشان خارج نسازيد و هرگز به‌خاطر يك درهم ، به احدى از آنان تازيانه مزنيد و ايستاده نگه نداريد و از اثاث زندگى آنان چيزى را نفروشيد ، زيرا روش ما آن است كه با گذشت و اغماض ماليات را از مردم بگيريم » . و باز مىفرمايد : « در مسئله خراج بايد چنان برسى كه موجب اصلاح مردم گردد ، زيرا مصلحت همگان در آن است و اگر كار مردم به صلاح نباشد ، كار ديگران نيز اصلاح نپذيرد » ! اين نظريه درباره وضع زمين و چگونگى آبادى يا ويرانى آن ، و وابستگى مصلحت دولت به مصلحت كارگر و كشاورز ، كه از دوران صاحب آن قرن‌هاى طولانى گذشته است ، از نظر صحت و دقت ،