چيز دانستيم يكى تعريف اين علم و يكى موضوع اين علم كه گفته‌اند متعلم در ابتداى هر علمى بايد سه چيز از آن علم را بداند تعريف اجمالى وى و موضوع وى و غايت و غرض از او را كه چون اينها را بداند با بصيرت و بينائى باشد تا به‌آخر و هم او را رغبت زياد شود و هم چيزىرا بنادانى و جهالت فرانگرفته باشد : كوركورانه مرو در هر طريق * تا نيفتى در ته چاه عميق با جهالت ره به‌هر سوئى مبر * تا نيفتى در ضلالت بىخبر بى شناسائى تو هر فنى مجو * بىتأمل هر كلامى را مگو اما غرض اين علم به‌نحو اجمال و به‌طوريكه مبتدىرا گنجايش فهم باشد . پس آن مصون و محفوظ بودن زبان است از خطا و غلط در حركات آخر كلمات چنانچه غرض از صرف نيز محفوظ بودن زبان است از خطا و غلط در حركات هيأت و در مواد كلمات . چون اينها دانستى حال مىگوييم كه اسم مشهور اين علم نحو است و نحو را چند معنى است و وجه تسميهء آن به‌طور تحقيق معلوم نيست لكن آنچه قابل و مناسب است يكى از سه معنى است « دور ساخت » و « قصد نمودن » و « مثل » . امّا اوّل پس شايد بمناسبت دور ساختن خطا باشد امّا دوم‌پس به مناسبت اينكه به اين علم قصد مىشود تصحيح كلمات و اما سوم پس به‌لحاظ آنكه اين علم مثل صرف است در سخن‌رانى از كلمات يا ازاله اغلاط . اجمالٌ : اعراب بىعامل صورت نپذيرد اعراب هرگز بىعامل صورت نپذيرد . تفصيلٌ :