و نيز فرمود : « در كتاب جفر نظر كردم پس در غيبت او و طول غيبت و ابتلاى مؤمنين در زمان او تأمل كردم ، ديدم به سبب طول غيبت او در دل‌ها شك وارد شود و بيش‌ترى از دينشان مرتد شوند و ربقهء اسلام را از گردن خود خلع كنند . » « 1 » و حضرت جواد عليه السّلام فرمود : « اكثر قائلين به امامت او مرتد شوند و از او برگردند » . راوى عرض كرد : چرا ؟ فرمود : « از آن جهت كه او را غيبت طولانى باشد ، پس مخلصين انتظار او كشند و اهل شك و ريبه ، انكار او كنند ، و جاحدين ذكر او و صحبت او را استهزاء كنند . » « 2 » حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « اين امر نخواهد شد تا اين‌كه دو ثلث از مردم بروند . ابو بصير گفت : اگر دو ثلث از مردم بروند پس كه باقى خواهد ماند ؟ فرمود : شما راضى نيستيد كه از ثلث باقى باشيد « 3 » ( يعنى شما به رفتن ديگران چه كار داريد ؟ شما جدّيت كنيد كه از ثلث باقى باشيد » ) . اسباب‌هاى گمراهى و خروج از دين يكى اختلاف در وجود آن حضرت است . حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « در قائم شباهتى است به عيسى عليه السّلام هم‌چنان‌كه در او يهود و نصارى عقيده‌هاى خلاف پيدا كردند ، هم‌چنين دربارهء قائم نيز عقيده‌هاى خلاف پيدا خواهند كرد ، پس بعضى منكر او شوند و بعضى گويند متولد نشده و بعضى گويند يازدهم عقيم بوده . و بعضى گويند امامت منحصر به دوازده نيست بلكه به سيزده و بيش‌تر نيز تجاوز كند و بعضى گويند روح قائم در هيكل غير او نطق كند . « 4 » بعضى روح شخصى او را گويند مانند حلوليه از مدعيان مهدويت و برخى ديگر

--> ( 1 ) - غيبت طوسى 168 ؛ بشارة الاسلام 169 ح 7 . ( 2 ) - بحار 50 / 118 ؛ معجم احاديث الامام المهدى 4 / 186 ح 1244 . ( 3 ) - غيبت طوسى 339 ح 286 ؛ بحار 52 / 113 ح 27 . ( 4 ) - كمال الدين 2 / 354 ح 5 ؛ بشارة الاسلام 170 .