روح نوعى او را مانند اكثر صوفيه چنان‌كه شاعرشان گفته : « خواه از نسل عمر خواه از عليست » ( مولوى ) ديگر : فتنه‌هاى مشتبههء گمراه‌كننده : حضرت باقر عليه السّلام فرمود : « ناچار است از فتنه‌اى كه ساقط شود در وى خواص و صاحبان سرّ حتى اين‌كه ساقط شود در وى آن كس كه يك مو را دو مو مىكند ، تا اين‌كه باقى نماند مگر ما و شيعيان ما » . « 1 » ديگر : دعوت‌كنندگان و صاحبان رايت و مدعيان ولايت : حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « دوازده رايت مشتبه ظاهر خواهد شد كه معلوم نخواهد شد كدام از كدام ، يعنى حق از باطل » . « 2 » و امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : « در آن وقت ، قائم ما قيام كند و هفتاد نفر را كه بر خدا و رسول دروغ مىبندند پيش آورد و بكشد ، آن‌گاه خداوند همه را بر يك امر جمع كند » . « 3 » ( هرچه طول مدت بيش‌تر شود داعيان و مدّعيان بيش‌تر گردد بعضى داعيان به مسلك و طريقند و بعضى داعيان به حزبيّت و شعبيّت ) . ديگر اختلافات : اين اختلافات يا ناشى از حزبيّت است و يا ناشى از عقايد خاصه و يا از اختلاف‌نظر و رأى و يا از تنازع در رياست و دنيا . امير المؤمنين عليه السّلام به مالك بن ضمره فرمود : « چگونه خواهى بود وقتى كه شيعه مختلف شوند و به هم درافتند ؟ سپس انگشتان را درهم آميخت و چنگ‌ها را درهم زد ( يعنى اين‌طور درافتند ) . مالك بن ضمره عرض كرد : هيچ خيرى در آن وقت نيست . فرمود : همهء خير در آن وقت است در آن ، وقت قائم ما قيام كند » . « 4 » و نيز آن حضرت عليه السّلام در حديث ديگر فرمود : « وا اسفا از افعال شيعيان ما بعد از قرب مؤدّتشان امروز ، چگونه بعد از من بعضى ، بعضى را ذليل خواهند كرد و بعضى ، بعضى

--> ( 1 ) - اصول كافى 1 / 418 ؛ غيبت نعمانى 136 . ( 2 ) - كمال الدين 2 / 347 ح 35 ؛ بحار 51 / 147 ح 15 . ( 3 ) - بحار 52 / 115 ح 34 . ( 4 ) - بحار 52 / 115 ح 34 .