الشيخ يد الله الدوزدوزاني التبريزي
9
خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى)
راهى كه امامان اهل بيت ( عليهم السلام ) در پيش گرفتند نه اين بود و نه آن ، بلكه ايشان در حقيقت دولت در دولت تشكيل دادند . اهل بيت عصمت ( عليهم السلام ) پس از آن كه ، به خصوص با قيام امام حسين ( ع ) ، مرزها را ترسيم كردند ، در قدم اول ، با ايجاد شبكهاى از وكلا ارتباط دائمى خود را با شيعيان از طريقى قابل اعتماد محفوظ داشتند ، و سپس با استقلال مالىاى كه عمدتاً از طريق خمس به قرائت شيعى آن براى ايشان حاصل شد ، توانستند نبض مديريت جامعه كوچك شيعى را با وجود سلطه حكومت جائر به دست بگيرند . اينكه در طول تاريخ ، حوزههاى علميه و عالمان شيعه وابسته به قدرتهاى حاكمه نشدهاند ، بسيارش به خاطر اين بوده كه قرائت ايشان از دين - و به خصوص در مفهوم خمس شرعى - امكان اين استقلال را به ايشان داده است . اين بر خلاف عالمان اهل سنت و حوزههاى ايشان است كه عمدتاً مجبور بودند در ذيل حكومت جاى بگيرند تا امكان بقاء داشته باشند ؛ و عادتاً چنين است كه " هر كس نان دهد ، فرمان دهد . " يكى از اساتيد بزرگوار نگارنده كه خود شاگرد مرحوم آيت الله بروجردى ( قدس سره ) بوده ، مستقيماً از قول ايشان نقل مىفرمود كه احكام خمس در شيعه ، حوزههاى علميه شيعه را از نظر مالى بىنياز از صاحبان قدرت و ثروت كرده و اين عامل بزرگ استقلال روحانيت شيعه در طول تاريخ بوده است ؛ امرى كه اهل سنت و حوزههاى علميه ايشان به سبب قرائت ديگرى كه داشتهاند از آن محروم بودهاند . از اين رو است كه فارغ از احكام مسلم فقهى در مسأله خمس ، مصلحت هم اقتضا مىكند كه خمس براى هميشه به مراجع عظام تقليد داده شود تا استقلال روحانيت و حوزههاى علميه شيعه در آينده نيز براى هميشه محفوظ بماند . حوزه مستقل مىتواند در كنار مردم از حقوق ايشان دفاع كند و در برابر جور حكومتهاى جائر بايستد .