الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
75
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً » « 1 » ؛ « براى كسانى كه گناه مىكنند و هنگامى كه مرگ يكى از ايشان در رسد ، مىگويد : " اكنون توبه كردم " و كسانى كه در حال كفر مىميرند ، پذيرشِ توبه نيست . آنان هستند كه برايشان عذابى دردناك آماده كردهايم . » سرنوشت فرعون اين گونه بود و ايمانش پذيرفته نشد و او در برزخ ، پيوسته از عذاب دردناك رنج مىبرد ؛ تا با گروه خود در قيامت ، وارد دوزخ گردد . « وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ . النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ » « 2 » ؛ « فرعونيان را عذاب سخت فروگرفت . [ اينك هر ] صبح و شام بر آتش عرضه مىشوند و روزى كه رستاخيز برپا شود ، [ فرياد مىرسد كه ] " فرعونيان را در سختترين [ انواع ] عذاب درآوريد . " » « وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ . يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ . وَ أُتْبِعُوا فِي هذِهِ لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ » « 3 » ؛ « فرمان فرعون ، رهيافته و راهنما نبود . روز قيامت ، پيشاپيش قومش مىرود و آنان را به آتش درمىآورد ؛ و [ دوزخ ] چه ورودگاه بدى براى واردان است . در اين دنيا و روز قيامت ، به لعنت بدرقه شدند ؛ و چه بد عطايى نصيب آنان مىشود . » شگفتا ! آيا اين آيات به گوش ابن عربى نخورده است كه چنين آشكار و ناپسند ، دروغ مىبندد ؟ وى از اين گونه سخنان ناروا ، فراوان دارد كه بى محابا در دفاترش انباشته است . امام محمد عبده ، به درستى ، دربارهء تفسير او مىگويد : « در آن ، برداشتهاى انتزاعىاى است كه دين خدا و كتاب عزيز او از آن بيزارند . » « 4 » متأسفانه ، گروهى نيز بى هيچ آگاهى ، چونان تشنهاى در پى سراب ، به دنبال وى روان گشتهاند .
--> ( 1 ) . نساء ( 4 ) 18 . ( 2 ) . غافر ( 40 ) 45 و 46 . ( 3 ) . هود ( 11 ) 97 - 99 . ( 4 ) . المنار ، ج 1 ، ص 18 .