الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

428

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

[ 1 / 154 ] صحيحهء صفوان ، روايتى است كه شيخ با سند خود به حسين بن سعيد از عبد الرحمان بن ابى نجران از صفوان نقل كرده است كه وى گفت : « چند روز پشت سر امام صادق عليه السلام نماز مىخواندم . حضرت در فاتحة الكتاب « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را قرائت مىكرد . حضرت در نماز غير جهرى « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را بلند و غير آن را آهسته مىخواند . » « 1 » علامه مجلسى گويد : « جملهء " و غير آن را آهست مىخواند " بر استحباب آهسته خواندن استعاذه دلالت دارد ؛ زيرا " غير آن " شامل استعاذه نيز مىشود ؛ چرا كه استعاذه نكردنِ امام عليه السلام در چندين نماز پى در پى ، بعيد مىنمايد . » علامه در ادامه ، از اين سخن برگشته و احتمال داده كه مقصود از « غير آن » ، آيات ديگر فاتحه ، غير از بسمله باشد ؛ چرا كه همين احتمال از سياق بر مىآيد ؛ زيرا معلوم است كه امام عليه السلام تسبيحات ركوع و سجده ، تشهد ، قنوت و ديگر اذكار را بلند مىخواند ؛ به جهت آن كه بر امام جماعت مستحب است كه آنها را بلند بخواند « 2 » . « 3 » * * * ابن جزرى گويد : « ديدگاه برگزيده نزد قرّاء پيشوا ، بلند خواندن استعاذه است و اين ، از همهء قرّاء نقل شده است و مخالفى را سراغ نداريم ؛ جز آن‌چه از حمزه و ديگران - كه از آنها ياد خواهد شد - نقل شده است . » حافظ ابو عمرو در جامع خود گويد : « دربارهء جهر استعاذه در آغاز تلاوت قرآن ، و در هر عرضه [ بر استاد ] يا درس يا تلقين در همهء قرآن ، مخالفى را سراغ ندارم ؛ جز آن‌چه از نافع و حمزه گزارش شده است . » [ 1 / 155 ] ابن مسيّبى از پدرش از نافع روايت كرده است كه او هنگام آغاز

--> ( 1 ) . التهذيب ، ج 2 ، ص 68 . ( 2 ) . در حديث چنين آمده است : « سزاوار است كه هر چه را امام مىگويد ، تشهد و غير آن ، به گوش افراد پشت سرش برساند . » ( بنگريد به : الوسائل ، ج 8 ، ص 396 ) . ( 3 ) . بنگريد به : بحار الانوار ، ج 82 ، ص 35 و 36 .