الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
427
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
[ 1 / 153 ] مجلسى روايت ياد شده را از قرب الاسناد ، از محمد بن عبد الحميد و عبد الصمد بن محمد از حنان بن سدير چنين نقل كرده است : « نماز مغرب را پشت سر امام صادق عليه السلام گزاردم . حضرت با صداى بلند چنين استعاذه كرد : " أعوذ باللَّه السميع العليم من الشيطان الرجيم وأعوذ باللَّه أن يحضرون " « 1 » ؛ آن گاه " بسم اللَّه الرحمان الرحيم " را بلند خواند » « 2 » ؛ يعنى هر دو را بلند قرائت كرد . وى پس از نقل سخن شهيد ، مىگويد : « مستندى براى آهسته خواندن آن نديدم . اجماع نيز ثابت نشده است . همچنين روايت بر استحباب جهر دلالت دارد ؛ به خصوص براى امام جماعت و به ويژه در نماز مغرب ؛ چراكه به نظر مىرسد واقعه در دو روايت ، يكى بوده است . از طرفى ، عموم ادلهء جهر امام [ جماعت ] در اذكار ديگر نماز ، جز آنچه كه با دليل خارج شده ، مؤيد آن است . » « 3 » فقيه بحرانى سخن وى را نيكو دانسته و پس از نقل آن ، چيزى نيفزوده كه اين ، دليل بر رضايت او نسبت به ديدگاه مجلسى است . « 4 » سيد عاملى گويد : « بايد دانست كه آهسته خواندن آن مستحب مىباشد ؛ چنان كه بيشتر كسانى كه اين بحث را مطرح كردهاند ، بدان تصريح كردهاند . » وى اجماع نقل شده را در كتاب خلاف و نيز انتساب به اكثر را در « ذكرى » ، « جامع المقاصد » و « الفوائد المليّه » را آورده است . او از « تذكره » و « ارشاد الجعفريّه » نيز نقل مىكند كه روش ائمه عليهم السلام همين گونه بوده است ، سپس سخن مجلسى را در بحار الانوار و نيكو شمردن آن نزد فقيه بحرانى را نقل كرده ، مىگويد : « اجماع منقول و سيرهء گزارش شده از ائمه عليهم السلام و فتواى بدون اختلاف اصحاب ، در كنار گواهى صحيحهء صفوان ، حجتى بر خلاف ديدگاه آنان است . » « 5 »
--> ( 1 ) . « پناه مىبرم به خداى شنوا و دانا از شيطان رانده شده و پناه مىبرم به خدا از اين كه نزد من حاضر شوند . » ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 82 ، ص 35 ، به نقل از قرب الاسناد ، ص 124 . ( 3 ) . بحار الانوار ، ج 82 ، ص 35 . ( 4 ) . بنگريد به : الحدائق الناضره ، ج 8 ، ص 195 . ( 5 ) . مفتاح الكرامه ، ج 2 ، ص 399 و 400 .