زشت و مخالف رضايت شارع مىداند ، پس چگونه از معصوم عليهم السلام صادر مىگردد ! » « 1 » نمونهء ديگر ، مسألهء حيلهء فرار از ربا مىباشد كه بنابر رواياتى ، مجاز شمرده شده است ؛ با اين استدلال كه اين روش ، فرارى شايسته از حرام به حلال يا از باطل به حق است . « 2 » امام خمينى مىگويد : بايد اين روايات را به دقت بررسى كرد ؛ زيرا در مسألهء ربا ، سخت‌گيرىهاى بسيارى در قرآن كريم و روايات متواتر آمده است ؛ به گونه‌اى كه در كمتر گناهى چنين برخوردى وجود دارد . نيز ربا دربردارندهء مفاسد اقتصادى و اجتماعى و حتّى گاه ، سياسى است . با وجود اين ، چگونه ممكن است ربا با چنين حيله‌هايى كه عقل آن را نمىپذيرد ، حلال گردد ؛ عقلى كه مصالح منع و مفاسد رواج آن را دريافته است . ايشان در ادامه ، انواع ربا ( قرضى و معاملى ) را بيان كرده ، نوع دوم را شبيه ربا مىداند كه در نگاه عرف ، ربا نيست ، بدين جهت رهايى از آن را با وجهى ، شرعى جايز مىشمارد . اما رباى قرضى راه فرارى ندارد ؛ زيرا همان ربايى است كه از نظر عقل ، قبيح و از جهت شرع ، ممنوع مىباشد . امام خمينى قدس سره مىگويد : روايات جواز ربا با حيله‌هاى شرعى ، طبق اصطلاح فقيهان ، سندى ضعيف دارند ؛ جز يك روايت كه شيخ با سند خود به محمد بن اسحاق صيرفى گزارش كرده است . « 3 » روايات ديگر ضعيف مىباشد و برخى از آنها مشتمل بر مطالبى است كه شايستهء ساحت امام عليه السلام نيست ؛ مانند : [ م / 66 ] روايت محمد بن عبداللَّه - كه فردى مجهول است - از محمد بن اسحاق از امام رضا عليه السلام كه حضرت در پاسخ به پرسشى دربارهء حيله ، فرمود :

--> ( 1 ) . المكاسب المحرمه ، ج 1 ، ص 217 - 219 . ( 2 ) . بنگريد به : الوسائل ، ج 18 ، ص 179 و 180 . ( 3 ) . بنگريد به التهذيب ، ج 7 ، ص 52 و 53 .