شراب يا مست كننده مىسازد ؟ امام فرمود : " همانا آن را به صورت حلال در زمانى فروخته كه نوشيدن يا خوردن آن حلال است ؛ بنابراين فروش آن اشكالى ندارد . " » « 1 » [ م / 64 ] هم‌چنين در روايت ابى كهمس چنين آمده است : « سپس فرمود : " چنين است ؛ ما نيز خرماهاى خود را به كسى مىفروشيم كه مىدانيم از آن ، شراب مىسازد . " » « 2 » استاد [ امام خمينى ] مىگويد : اين روايات مخالف قرآن « 3 » و احاديث مستفيضى است كه مىگويد : [ م / 65 ] رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شراب ، كشت كنندهء [ درخت خرما يا انگور براى ساخت ] آن ، نگاهبان آن ، فروشنده و خريدارش ، حمل كننده و آبيار آن را لعنت كرده است . « 4 » ايشان مىگويد : « تقييد آيه و سنت [ به روايات پيش گفته ] نيز صحيح نيست ؛ چراكه عقل آن را نمىپذيرد . ضعف اين مطلب كه " هميارى بر هر گناه ، حرام مىباشد ؛ به جز فروش خرما يا انگورى كه براى خمرسازى خريدارى مىشود " آشكار است . . . روايات ياد شده افزون بر مخالفت با كتاب و سنت مستفيض و حكم عقل و روايات نهى از منكر ، مخالف اصول مذهب و منافى قداست ساحت معصومان عليهم السلام مىباشند . از اين روايات چنين برداشت مىشود كه شيوهء هميشگى ائمه عليهم السلام فروختن خرما به كسى بوده كه از آن ، شراب مىساخته است و به كس ديگرى نمىفروختند ؛ سخنى كه هيچ شيعهء امامى آن را نمىپذيرد . چگونه چنين باشد ؛ در حالى كه اگر اين كار از مردم عادى سرزند ، سرزنش مىشدند و هر مسلمان از اين نظر كه مسلمان است و هر شيعه از آن جهت كه شيعه است ، چنين عملى را

--> ( 1 ) . كافى ، ج 5 ، ص 231 . ( 2 ) . همان ، ص 232 . ( 3 ) . مائده ( 5 ) 2 : « وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ » ؛ « و در گناه و تعدّى ، دست‌يار هم نشويد . » ( 4 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 8 .