الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

347

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

هنگام دريافت بشارت ، درخواست نشانه‌اى كرد . » « 1 » ليك مفسران هوشيار متقدم و متاخر چنين مطالبى را مردود دانسته‌اند . قاضى گويد : « ممكن نيست كه سخن فرشتگان هنگام وحى بر پيامبران عليهم السلام با سخن شيطان مشتبه گردد ؛ وگر نه اعتماد از همهء شرايع سلب مىگردد . » برخى نيز پاسخ‌هايى بى فايده به اين سخن قاضى داده‌اند . « 2 » استاد عبده با موضعى قاطع مىگويد : « يكى از مطالب بى ارزش برخى از مفسران ، اين پندار است كه وحى فرشتگان و صداى آنان با وسوسهء شيطان بر زكريا عليه السلام مشتبه گرديد ، بدين جهت از سر تعجب پرسيد و آن گاه براى اطمينان ، نشانه‌اى خواست . » [ م / 56 ] وى مىگويد : « ابن جرير از سدّى و عكرمه روايت كرده است : " اين شيطان بود كه وى را نسبت به صداى فرشتگان ، به ترديد افكند و گفت : اين صدا از سوى شيطان است . " » عبده گويد : « اگر جنون نسبت به رواياتِ ضعيف و بى ارزش وجود نداشته باشد ، مؤمنى را نسزد كه چنين مطلب مسخره و سخيفى را بنويسد ؛ مطلبى كه عقل آن را به دور مىاندازد و در قرآن ، اشارتى بدان نشده است . اگر راوىِ چنين مطالبى ، [ سخن ناروايى ] جز اين حديث را نداشته باشد ، همين براى تضعيف او و زدن روايت به صورتش كفايت مىكند . خداوند ابن جرير را ببخشد كه اجازهء انتشار چنين روايتى را داد . » « 3 » درخواست زكريا از روى شور و اشتياق به تحقق وعده بود كه اين بشارت شادىآفرين ، چگونه و كى محقق مىشود ، پس پاسخ آمد : هنگامى كه به سه روز

--> ( 1 ) . طبرى ، ج 3 ، ص 352 . ( 2 ) . بنگريد به : التفسير الكبير ، ج 8 ص 39 و الميزان ، ج 3 ، ص 194 و 195 . اين پاسخ‌ها جاى شگفتى دارد . ( 3 ) . المنار ، ج 3 ، ص 298 و 299 .