بنابراين ركن اصلى ، توجه به متون ، پيش از بررسى سندهاست ؛ چرا كه : [ م / 1 ] به تواتر از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده است : « سخنانى كه از من براى شما نقل مىكنند و سازگار با كتاب خداست ، گفته‌هاى من مىباشد ، اما سخنانى كه برايتان نقل مىكنند و مخالف كتاب خداست ، گفته‌هاى من نيست . » « 1 » [ م / 2 ] امير مؤمنان عليه السلام فرمود : « همانا بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در زمان خود حضرت ، دروغ بسته شده است ؛ به گونه‌اى كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در خطبه‌اى فرمود : " اى مردم ، دروغ پردازان بر من بسيار شده‌اند ؛ هر كس به عمد ، بر من دروغ بندد ، جايگاهش را از آتش آماده سازد . " پس از ايشان نيز بر حضرت دروغ بستند . » امام عليه السلام در ادامه ، انواع دروغ‌هاى ساختگى از حضرت و انگيزه‌هاى گوناگون اين كار را بيان مىكند ، آن گاه راه درمان و شيوهء جداسازى سره از ناسره را عرضه بر كتاب و سنت و محكمات دين معرفى مىكند ؛ « 2 » چنان كه عرضه بر امور بديهى عقل نيز در روايت آمده است . « 3 » [ م / 3 ] در حديث ديگرى ، از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « همانا بر هر حق ، حقيقتى و بر هر صواب ، پرتو درخشانى وجود دارد ، پس آن‌چه را موافق با كتاب خداست ، برگيريد و آن‌چه را مخالف كتاب خداست ، وانهيد . » « 4 » [ م / 4 ] در روايت صحيح ابن ابى يعفور آمده است كه وى به مجلس امام صادق عليه السلام رفت و دربارهء اختلاف احاديث - كه افراد موثق و افراد غير قابل اعتماد روايت مىكنند - پرسيد . امام عليه السلام فرمود : « هرگاه حديثى به شما رسيد و براى آن ، شاهدى از كتاب خدا يا سخن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم يافتيد ، [ آن را بپذيريد ] ؛ و گرنه

--> ( 1 ) . ثقة الاسلام كلينى اين روايت را - كه بخشى از خطبهء پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در منى مىباشد - با سندى صحيح از امام صادق عليه السلام روايت كرده است . كافى ، ج 1 ، ص 69 . ( 2 ) . كافى ، ج 1 ، ص 62 . ( 3 ) . حديث مربوط به آن ، به روايت ابوالفتوح رازى در تفسيرش ( ج 3 ص 392 ، ذيل آيهء چهلم سورهء نساء ) خواهد آمد . ( 4 ) . كافى ، ج 1 ، ص 69 .