آورنده‌اش به آن سزاوارتر است ( حديث را به وى باز گردانيد ) . » « 1 » [ م / 5 ] در روايت صحيح ايوب بن حر آمده است : « شنيدم امام صادق عليه السلام مىفرمود : " همه چيز به كتاب و سنت باز گردانده مىشود و هر حديث كه موافق با كتاب خدا نباشد باطل است . " » « 2 » [ م / 6 ] شيخ بزرگوار ، ابو الفتوح رازى در تفسير ارزشمند خود از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به صورت مرسل ، چنين روايت كرده است : « هرگاه حديثى از من به شما رسيد ، آن را بر كتاب خدا و حجت عقل‌هاى خود عرضه كنيد ؛ اگر با آنها موافق بود ، بپذيريد ؛ و گرنه آن را به پهنهء ديوار بزنيد . » « 3 » وى آن را به صورت مرسل روايت كرده ، ولى مرسلى قطع‌آور است . احاديث در اين باره فراوان است و همگى ، معيار جداسازى صحيح از سقيم را عرضه بر كتاب و داشتن شاهدى از قرآن يا سنت متواتر يا حكم بديهى عقل رشيد قرار داده‌اند ؛ چرا كه : [ م / 7 ] « مسأله‌اى وجود ندارد مگر آن كه دربارهء آن [ آيه‌اى از ] كتاب يا سنتى هست » ؛ آن سان كه امام صادق عليه السلام فرمود . « 4 » [ م / 8 ] امام باقر عليه السلام نيز فرمود : « هرگاه دربارهء چيزى با شما سخن گفتم ، دليل و شاهد قرآنى آن را از من بخواهيد . » « 5 » [ م / 9 ] در حديث معلّى بن خنيس از امام صادق عليه السلام نقل شده است : « براى هر مسألهء اختلافى بين دو نفر ، اصلى در كتاب خدا وجود دارد » ، آن گاه حضرت مىافزايد : « ليك عقل مردمان بدان نمىرسد . » « 6 » منظور ، انسان‌هاى بيگانه از معارف است .

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، ص 69 . اين حديث از احاديث ارزشمندى است كه به فرازمندى جايگاه محتوا و پرداختن به آن پيش از سند ، اشاره دارد ؛ حتّى اگر سند موثق باشد . شرح اين مطلب به زودى خواهد آمد . ( 2 ) . كافى ، ج 1 ، ص 69 . ( 3 ) . ابو الفتوح ، ج 5 ، ص 368 . ( 4 ) . كافى ، ج 1 ، ص 59 . ( 5 ) . همان ، ص 60 . ( 6 ) . همان .