الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
219
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
منكر الحديث است كه به تنهايى ، روايات منكرى را نقل كرده است كه به احاديث ثقات شباهتى ندارد . " بزيع و مَخلَد بر روايت اين حديث از على بن زيد « 1 » توافق دارند . احمد و يحيى گفتهاند : " على بن زيد از راويان معتبر نيست . " گذشته از اين ، خود حديث بر ساختگى بودنش دلالت دارد . اين حديث تك تك سورهها را برشمرده و ثواب متناسب هر يك از آنها را ياد كرده است ، ليك با گفتارى سست و سخنى ركيك و در نهايت سردى ؛ به گونهاى كه با گفتار رسول اسلام ، آن پيامبر عرب اصيل تناسبى ندارد . » « 2 »
--> بن روح مدائنى از شبابه آن را نقل كرده است . » محمد بن ابراهيم كنانى گويد : « از ابو حاتم دربارهء حديث شبابه از مَخلَد - كه هر كس فلان سوره را بخواند ، فلان ثواب را دارد - پرسيدم . وى گفت : " ضعيف است . " » ( ميزان الاعتدال ، ج 4 ، ص 83 ) . ( 1 ) . على بن زيد بن عبداللَّه بن زُهير ابى مُلَيكة بن جُدعان ، ابو الحسن قرشى تميمى بصرى ، يكى از علماىتابعى . وى از انس ، ابو عثمان نهدى و سعيد بن مسيّب روايت كرده است . شعبه و عبد الوارث و گروهى ديگر ، نيز از او روايت كردهاند . دربارهء او اختلاف نظر وجود دارد . شعبه مىگويد : « على بن جُدعان پيش از شوريده عقلىاش ، براى ما روايت نقل كرد . » ابن عُيَينه وى را تضعيف مىكرد . حمّاد بن زيد گويد : « سندها را جا به جا مىكرد . » يحيى بن قطّان از حديث على بن جُدعان مىپرهيخت . ابن زُرَيع گويد : « على بن زيد رافضى بود . » احمد گويد : « وى ضععيف است . » يحيى گويد : « در زمرهء راويان معتبر نيست . » عجلى مىگويد : « او خود را شيعه مىنمود و قوى نيست . » بخارى و ابو حاتم گفتهاند : « به او احتجاج نمىشود . » فَسَوى گويد : « در سن پيرى شوريده خرد گرديد . » ابن خزيمه گويد : « به سبب بد حافظه بودنش ، به وى استناد نمىكنم . » دارقطنى گويد : « نزد من بى ارزش است . » ( ميزان الاعتدال ، ج 3 ، ص 129 ) . ( 2 ) . براى نمونه اين سخن چه معنا دارد كه دربارهء ثواب قرائت مائده مىگويد : « او ده درجه بالا مىرود به شمار هر يهودى و مسيحى كه در دنيا نفس كشيدهاند » ؟ يا دربارهء ثواب سورهء يونس مىگويد : « به تعداد تكذيب كنندگان يونس و به تعداد غرق شدگان با فرعون » ؟ نيز ساير تعابيرى كه سستى و سبكى بر آن نمايان است . همچنين در اين حديث آمده است : هر كس سورهء رعد را بخواند ، ده حسنه پاداش داده مىشود ؛ به تعداد ابرهاى گذشته و ابرهاى پيش رو . ( ثعلبى ، ج 5 ، ص 267 ؛ مجمع البيان ، ج 6 ، ص 5 ) ؛