4 . ابن ابى نُجَيح ، ابو يسار ، عبداللَّه بن ابى نجيح يسار ثقفى كوفى : وى تفسيرى دارد كه آن را از مجاهد روايت كرده است . اهل حديث و تفسير وى را توثيق كرده و تفسيرش را از صحيح‌ترين تفاسير شمرده‌اند . اين تفسير در سال 1367 ، به همت « مجمع البحوث الاسلاميه » چاپ شده است و در تفاسير اثرى ، جايگاه مهمى دارد . ابن ابى نجيح در سال 131 درگذشت . 5 . و اصل بن عطاء ، ابو حذيفه بصرى : وى شيخ معتزله است كه در دوران پيدايش نهضت فكرى در جامعهء اسلامى ، مكتب عقلى [ اعتزال ] را بنيان گذاشت . او تفسيرى با نام « معانى القرآن » دارد . سيد مرتضى در امالى ، شرح حال او را آورده و وى را ستوده است . « 1 » و اصل بن عطاء در سال 131 درگذشت . 6 . عطاء خراسانى ، ابو ايوب ابن ابومسلم ميسره بلخى : وى ساكن دمشق بود . روايات او از صحابه و به ويژه ابن عباس ، مرسل مىباشد . بيشتر روايات تفسيرى او از سعيد بن مسيّب ، عطاء بن ابى رباح ، يحيى بن يعمر و مانند آنهاست . پسرش ، شعبه و ابن طهمان ، معمر ، ابن جريج و گروهى ديگر از وى روايت كرده‌اند . ابن جريج گويد : « او تفسير را از عطاء دريافت نكرد ، بلكه تفسير را از پدرش گرفت و آن را بررسى كرد . » « 2 » ابو نعيم وى را فقيهى كامل و واعظى عامل شمرده است . عطاء خراسانى در سال 135 درگذشت . 7 . عطاء بن سائب ، ابو محمد ثقفى كوفى : وى يكى از پيشوايان حديث است . او از سعيد بن جبير ، مجاهد ، عكرمه و ديگران روايت كرده است و اعمش ، ابن جُرَيج و ديگران ، از او روايت كرده‌اند . ابو اسحاق گويد : « عطاء بن سائب از بازماندگان [ سلف صالح ] است . » « 3 » وى از اصحاب امام سجاد عليه السلام به شمار رفته است . او در سال 136 از دنيا رفت . 8 . ابان بن تغلب بن رباح ، ابو سعيد بكرى كوفى : شيخ گويد : « ثقه و جليل القدر

--> ( 1 ) . امالى سيد مرتضى ، ج 1 ، ص 113 و 114 . ( 2 ) . تهذيب التهذيب ، ج 7 ، ص 191 . ( 3 ) . الكامل ، ج 5 ، ص 362 .