الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

158

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

است . او نخست در كوفه و سپس در مدينه ساكن شد و يكى از علماى شناخته شده بود . ابن عون گويد : « هيچ كس را در تأويل قرآن ، داناتر از قرظى نديدم . » « 1 » او از اميرمؤمنان عليه السلام ، ابن عباس ، عبداللَّه بن جعفر ، براء بن عازب ، جابر بن عبداللَّه ، انس و ديگران روايت كرده است . ابن حِبّان گويد : « او در علم و فقه ، جزو افراد فاضل مدينه بود . » « 2 » وى در سال 108 از دنيا رفت . 21 . عامر شعبى ، ابو عمرو بن شراحيل حميَرى كوفى از طايفهء هَمْدان : او از امير مؤمنان عليه السلام ، ابن عباس ، مسروق بن اجدع و بسيارى از صحابه و تابعان روايت كرده است . او فقيهى نو انديش و خوش حافظه بود . عجلى گويد : « از 48 صحابى حديث شنيده بود و حديث مرسلى نقل نمىكرد ، مگر آن كه صحيح باشد . » « 3 » وى در سال 109 درگذشت . 22 . حسن بصرى ، ابو سعيد ، حسن بن ابو الحسن يسار بصرى : بيشتر سخنان او از اميرمؤمنان عليه السلام بود ؛ بى آن كه نام شريف حضرت را ببرد و گاه با كنيهء ابو زينب از حضرت ياد مىكرد . شريف مرتضى گويد : « حسن در فصاحت ، سرآمد بود و در پند و اندرز ، نشان بلاغت داشت و از دانشى فراوان برخوردار بود . همهء سخنان يا بيشتر سخنان او در پند و اندرز و نكوهش دنيا ، عيناً يا از نظر محتوا ، برگرفته از سخن امام امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام است ؛ كه او الگويى فرزانه است . » « 4 » حسن بصرى در سال 110 از دنيا رفت . 23 . شهر بن حوشب اشعرى ، ابو سعيد ، غلام اسماء دختر يزيد : وى از اسماء ، امّ سلمه ، ابو سعيد خدرى ، سلمان ، ابوذر ، جابر و ديگر بزرگان صحابه روايت كرده است . بسيارى از تابعان هم‌دورهء او ، از وى روايت كرده‌اند . شيخ او را از اصحاب امام امير مؤمنان شمرده است . « 5 » پيشوايان بر او اعتماد كرده و رواياتش نزد همه

--> ( 1 ) . سير اعلام النبلاء ، ج 5 ، ص 68 ؛ خلاصة تهذيب التهذيب ، ص 357 . ( 2 ) . تهذيب التهذيب ، ج 9 ، ص 420 - 422 . ( 3 ) . همان ، ج 5 ، ص 65 - 69 . ( 4 ) . امالى سيد مرتضى ، ج 1 ، ص 153 و 262 . ( 5 ) . رجال طوسى ، ص 68 .