الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

159

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

حجت است . شيخ كلينى روايت مسندى از او در باب وصيت‌هاى [ امير مؤمنان عليه السلام ] به امام حسن مجتبى عليه السلام نقل كرده است . « 1 » طبرى در تفسير از او روايت كرده است . طبرسى و قمى نيز از طريق ابو حمزه ثمالى از وى روايت كرده‌اند . شهر بن حوشب در سال 111 درگذشت . 24 . قتادة بن دِعامه ، ابو خطاب سدوسى بصرى : وى تابعى و عالمى بزرگ و فقيه اهل بصره بود . ابو عبيده گويد : « او جامع‌ترين مردم بود . » ابو حاتم مىگويد : « احمد بن حنبل هنگام ياد كرد قتاده ، بسيار او را ستود و از دانش و فقه و شناخت او نسبت به اختلاف نظرها و تفاسير بسيار سخن گفت و وى را به حافظهء سرشار و فقاهت توصيف كرد و گفت : " كمتر كسى را مىيابى كه از وى پيش افتد ، ولى همانند او ، شايد [ پيدا شود . ] " » « 2 » او از انس بن مالك و گروهى از صحابه روايت شنيد و بيشترين روايت او از بزرگان تابعان ، هم‌چون سعيد بن مسيّب ، عكرمه ، ابى شعثاء ، جابر بن زيد ، حسن بصرى و ديگران است . وى در سال 118 به سبب طاعون درگذشت . 25 . زيد بن اسلم عَدَوى ، ابو اسامه و گفته مىشود : ابو عبداللَّه مدنى ، فقيه و مفسّر . وى آزاد شدهء عمر بن خطاب بود و مدارج ترقى را پيمود و از تابعان بزرگ شد . « 3 » او از پدرش ، ابن عمر ، ابو هريره ، عايشه ، جابر ، انس و ديگران دانش فرا گرفت . زيد بن اسلم صحابى امام زين العابدين عليه السلام بود و با آن حضرت نشست‌هاى بسيارى داشت . وى در مسجد مدينه ، حلقهء درسى داشت كه بيشتر فقها - كه گاه ، به چهل نفر مىرسيدند - در آن حاضر مىشدند . او از امام باقر و صادق عليهما السلام روايت نقل كرده است . هم‌چنين وى تفسيرى دارد كه پسرش ، عبد الرحمان ، آن را نقل كرده است . او در سال 136 از دنيا رفت .

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، ص 298 . نيز بنگريد به : معجم رجال الحديث ، ج 10 ، ص 50 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 4 ، ص 324 . ( 2 ) . تهذيب التهذيب ، ج 8 ، ص 354 و 355 . ( 3 ) . طبقات المفسرين ، ج 1 ، ص 176 و 177 ؛ تقريب التهذيب ، ج 1 ، ص 272 .