الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
138
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
صحيح ، مثبت است و همان گونه كه اشاره كرديم ، بنا بر ديدگاه صحيح ، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم براى امت خود و به ويژه براى اصحابش ، همهء معانى قرآن كريم را بيان كرد و همهء اهداف و مقاصد بزرگ آن را شرح داد ؛ گاه به صورت بيانى با نصّ و گاه با تبيين جزئيات اصول و فروع شريعت ؛ به ويژه هنگامى كه روايات امامان از جد بزرگوارشان ، پيامبر را - كه درود خدا بر او و همهء آنان باد - دربارهء احكام شريعت و مفاهيم قرآن ، بدان بيافزاييم . و الحمد للَّه . « 1 » بى شك ، روايات مأثور پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در زمينهء تفسير و تبيين و تفصيل مجملات قرآن ، حجتى آشكار است ؛ خواه از طريق عترت پاك او به ما رسيده باشد - كه بيشتر آنها از اين دستهاند - يا از طريق اصحاب و ساير امتش . روايات مأثور پيامبر ، نخستين بذر اين درخت پاكاند كه ريشهاش ثابت و شاخسارش در آسمان است و هر لحظه ، ميوه مىدهد . تفسير در دوران صحابه بزرگان صحابه پس از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، اين مسئوليت ارزشمند و سنگين را به دوش كشيدند و پرچم اسلام را در سراسر آفاق به اهتزاز در آوردند و با تمام توان ، رسالت الهى را به جهانيان رساندند . آرى ، آنان از نظر ميزان توانمندى در پيامرسانى وابلاغ [ شريعت ] ، متفاوت بودند . [ م / 88 ] مسروق بن اجدع گويد : « با اصحاب محمد صلى الله عليه و آله و سلم همنشينى كردم ؛ آنان را چونان چشمههاى آبى يافتم كه برخى ، يك نفر را سيراب مىكند و برخى ، دو نفر و برخى ، ده نفر و برخى ، صد نفر را . برخى نيز همچون چشمهاى [ پر آب ] است كه اگر همهء ساكنان زمين از آن بنوشند ، همگى را سيراب مىكند » ؛ يعنى امام امير مؤمنان عليه السلام . « 2 »
--> ( 1 ) . براى تفصيل بيشتر بنگريد به : التمهيد فى علوم القرآن ، ج 9 ، ص 157 - 177 . ( 2 ) . بنگريد به : التمهيد فى علوم القرآن ، ج 9 ، ص 181 .