الشيخ محمد هادي معرفة

95

علوم قرآنى (فارسى)

مدنى شمرده‌اند « 1 » . 21 . سورهء قدر : برخى اين سوره را مدنى شمرده‌اند ، زيرا در شأن نزول آن چنين آمده است كه پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله در خواب ديدند بوزينه‌هايى بر بالاى منبر أو رفته‌اند « 2 » ، در حالي كه پيامبر در مكة منبر نداشت . اين استدلال بسيار بىپايه است ، زيرا لازمهء ديدن منبر در خواب داشتن منبر نيست . 22 . سورهء بيّنه : مكي بن أبي طالب اين سوره را مكي شمرده است « 3 » ، در حالي كه روايات ترتيب بر مدنى بودن آن اتفاق دارند . 23 . سورهء زلزال : برخى اين سوره را به جهت لهجهء تند آن مكي شمرده‌اند ، ولى روايت ترتيب بر خلاف آن است . 24 . سورهء عاديات : قتادة اين سوره را مدنى دانسته است ومستند أو روايت ضعيفى است كه قابل اعتماد نيست « 4 » . 25 . سورهء تكاثر : جلال الدين سيوطى اين سوره را به دليل شأن نزول آن دربارهء يهود مدنى دانسته است « 5 » ، ولى نه محتواى سوره ونه روايت وارده دلالتى بر اختصاص آن به يهود دارد . 26 . سورهء ماعون : ضحّاك آن را مدنى شمرده است ، ولى روايات ترتيب ، بر خلاف آن است . 27 . سورهء كوثر : گروهى مىگويند : اين سوره در مدينه در حال خواب بر پيامبر صلّى اللّه عليه وآله نازل شده است « 6 » . اين مطلب صحيح نيست ، زيرا هيچ آية وسوره‌اى در خواب بر پيامبر نازل نشده است ، مگر آن كه آية يا سورهء از پيش نازل‌شده‌اى را در خواب براي ايشان بازگو كرده باشند . 28 . سورهء توحيد : سيوطى مدنى بودن اين سوره را ترجيح مىدهد « 7 » ، ولى

--> ( 1 ) ر . ك : الدر المنثور ؛ ج 6 ، ص 357 . تفسير طبرسى ؛ ج 10 ، ص 501 . ( 2 ) ر . ك : المستدرك ؛ ج 3 ، ص 171 . ( 3 ) أبو محمد مكي بن أبي طالب ؛ الكشف عن وجوه القراءات السبع ؛ ج 2 ، ص 386 . ( 4 ) ر . ك : الدر المنثور ؛ ج 6 ، ص 383 . تفسير طبرسى ؛ ج 10 ، ص 527 . تفسير طبري ؛ ج 30 ، ص 177 . ( 5 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 14 . ( 6 ) تفسير طبرسى ؛ ج 10 ، ص 548 . ( 7 ) جلال الدين سيوطى ؛ لباب النقول در حاشيهء جلالين ؛ ج 2 ، ص 147 . الاتقان ؛ ج 1 ، ص 14 .