كاملى است كه بر پيامبر نازل شده است . در برخى روايات آمده است كه همان روز أول بعثت ، جبرئيل نماز ووضو را طبق آيين اسلام به پيامبر تعليم نمود ، زيرا « لا صلاة إلّا بفاتحة الكتاب » ، بنابراين سورهء مذكور به طور كامل نازل شد « 1 » . در مورد پرسش دوم : يعنى نزول قرآن در شب قدر وتعارض آن با نزول تدريجي ، گفت‌وگو بسيار است وآراى مختلف در اين زمينه عرضه شده است كه خلاصه‌اى از آن را در ذيل مىآوريم : نظر أول : آغاز نزول قرآن در شب قدر بوده است ، چنان‌كه از ظاهر آيهء « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ . . . » « 2 » به دست مىآيد . بيشتر محققين اين رأى را برگزيده‌اند . زيرا معاصرين نزول آية از واژهء قرآن ، قرآن كامل را نمىفهميدند . بر أساس اين نظر آيهء مذكور ابتداى نزول را مىرساند . ازاين‌رو بيشتر مفسرين آيهء شريفه را اين‌گونه تفسير كرده‌اند : « . . . أي بدء نزول القرآن فيه » « 3 » مگر كساني كه متعبّد به ظاهر رواياتند « 4 » . روايات دربارهء تفسير قرآن ، حجيّت تعبّديّه ندارند ؛ زيرا تعبّد در مورد عمل است ، نه در مورد عقيدة ودرك . مخصوصا اگر روايات با ظاهر لفظ مخالف بوده ونياز به تأويل داشته باشند . به علاوة اين قرآن با ألفاظ وعبارات وخصوصياتش نمىتواند يك‌جا ودر يك شب نازل شده باشد ، مگر آن كه به تأويل دست بزنيم . مثلا در قرآن از گذشته‌اى خبر مىدهد كه نسبت به اولين شب قدر ، آيندهء دور محسوب مىشود . براي مثال :

--> باشد به اعتبار آنكه در ابتداى مصحف قرار گرفته است . ( 1 ) التمهيد ؛ ج 1 ، ص 110 . ( 2 ) بقره 2 : 185 . ( 3 ) زمخشري گويد : « . . . ومعنى ( انزل فيه القرآن ) ابتدئ فيه انزاله » ( الكشاف ؛ ج 1 ، ص 227 ) . بيضاوى گويد : « . . . اى ابتدئ فيه انزاله . . . » ( أنوار التنزيل ؛ ج 1 ، ص 217 ) . شيخ محمد عبده گويد : « المراد بانزال القرآن فيه ، بدؤه وأوله » ( تفسير المنار ؛ ج 2 ، ص 158 ) . مراغى گويد : « اى هذه الأيام هي شهر رمضان الذي بدء فيه بانزال القرآن » ( تفسير المراغي ؛ ج 2 ، ص 73 ) . ابن شهرآشوب گويد : « القرآن في هذا الموضع لا يفيد العموم والاستغراق وانما يفيد الجنس ، فأي شيء نزل فيه فقد طابق الظاهر » ( متشابهات القرآن ؛ ج 1 ، ص 63 ) ونيز گويد : « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ اي ابتدئ نزوله » ( المناقب ؛ ج 1 ، ص 150 ) وهكذا قال المفيد في شرح العقائد ( تصحيح الاعتقاد ؛ ص 58 ) والسيد المرتضى في أجوبة المسائل الطرابلسيّات الثالثة ضمن المجموعة الأولى من رسائل الشريف المرتضى ؛ ص 405 - 403 . ( 4 ) تفسير صافي ؛ مقدمهء نهم . كنز الدقائق مشهدي ؛ ج 1 ، ص 430 . تفسير عياشى ؛ ج 1 ، ص 80 . تفسير قمى ؛ ج 1 . ص 66 .